{"id":19208,"date":"2025-09-25T13:48:40","date_gmt":"2025-09-25T13:48:40","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/report\/involving-experts-by-experience-in-knowledge-mobilisation\/"},"modified":"2026-01-19T11:18:25","modified_gmt":"2026-01-19T11:18:25","slug":"involving-experts-by-experience-in-knowledge-mobilisation","status":"publish","type":"report","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/report\/involving-experts-by-experience-in-knowledge-mobilisation\/","title":{"rendered":"Cynnwys arbenigwyr drwy brofiad mewn gyrru gwybodaeth"},"content":{"rendered":"\n<p>Rhwng Tachwedd 2023 ag Ebrill 2025, roedd Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn cynnig Cymrodoriaeth wedi\u2019i ariannu gan ESRC am 18 mis. Y bwriad oedd ystyried sut mae arbenigwyr drwy brofiad yn gallu cymryd rhan yn ystyriol wrth baratoi gwybodaeth sy\u2019n helpu i lunio polisi ac ymarfer.<\/p>\n\n\n\n<p>Er bod dulliau mwy sefydledig o gynnwys pobl sy\u2019n arbenigwyr yn sg\u00eel eu profiad wrth baratoi gwybodaeth mewn perthynas \u00e2 pholisi iechyd, mae\u2019r math hwn o ymarfer yn weddol newydd mewn meysydd polisi eraill, ac mae safbwyntiau ac arferion yn amrywio ar draws sefydliadau brocera gwybodaeth. Ac felly, roedd y Gymrodoriaeth hon yn ceisio datgelu gwybodaeth am arferion a allai wella dealltwriaeth ac arferion yn y maes hwn ymysg rhwydwaith What Works a sefydliadau brocera gwybodaeth eraill.<\/p>\n\n\n\n<p>Dyma brif allbynnau\u2019r Gymrodoriaeth:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dadansoddiad o gyfweliadau gyda Chanolfannau What Works a chanolfannau tystiolaeth eraill;<\/li>\n\n\n\n<li>Adolygiad cyflym gan ddefnyddio bwrdd gwaith o dystiolaeth ar arferion presennol a dulliau cyfranogiad; a<\/li>\n\n\n\n<li>Nodyn cryno sy\u2019n tynnu sylw at y goblygiadau allweddol i arferion ymhlith sefydliadau brocera gwybodaeth.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>At ei gilydd, roedd ein hymchwil wedi canfod bod nifer cynyddol o sefydliadau brocera gwybodaeth yn cynnwys pobl sy\u2019n arbenigwyr yn sg\u00eel eu profiad yn eu gwaith oherwydd y gwerth y mae hynny\u2019n ei roi i\u2019r broses o baratoi gwybodaeth ac, yn y pen draw, oherwydd yr effaith mae hyn yn ei gael. I rai, mae\u2019r cymhelliant yn fwy cynhenid ac yn seiliedig ar yr awydd i ymgorffori cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant yn eu harferion ac i fod yn ymarferol mewn modd mwy democrataidd.<\/p>\n\n\n\n<p>Fodd bynnag, er gwaethaf y manteision posibl hyn, mae hefyd yn cyflwyno risgiau sylweddol posibl i bobl sy\u2019n arbenigwyr yn sg\u00eel eu profiad a sefydliadau brocera gwybodaeth. Ac felly, dylai\u2019r dull hwn gael ei ddefnyddio o dan amodau penodol yn unig. Gall sefydliadau brocera gwybodaeth gymryd camau i feithrin yr amodau hynny os ydyn nhw\u2019n dymuno gwneud hynny. A hefyd, dylai sefydliadau brocera gwybodaeth ystyried yr egwyddorion ymarfer canlynol wrth weithio gyda phobl sy\u2019n arbenigwyr yn sg\u00eel eu profiad.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ystyried a sicrhau\u00a0<strong>arferion moesegol<\/strong>\u00a0o ran diogelu, annibyniaeth, profiad, taliadau, cymorth a chaniat\u00e2d;<\/li>\n\n\n\n<li>Sicrhau\u00a0<strong>eglurder a thryloywder<\/strong>\u00a0yngl\u0177n \u00e2 bwriad, r\u00f4l a lefel y cyfranogiad;<\/li>\n\n\n\n<li>Sicrhau bod perthynas\u00a0<strong>ddwyochrog ac ar sail ymddiriedaeth<\/strong>\u00a0yn cael ei ddatblygu gyda phobl sy\u2019n arbenigwyr yn sg\u00eel eu profiad, fel eu bod yn cael profiad cadarnhaol ac yn elwa o hynny;<\/li>\n\n\n\n<li>Neilltuo\u00a0<strong>digon o adnoddau ac amser ac\u00a0<\/strong>ystyried y dull hwn o\u2019r cychwyn cyntaf;<\/li>\n\n\n\n<li>Sicrhau bod\u00a0<strong>llwybr at effaith<\/strong>\u00a0o\u2019r cychwyn cyntaf; a<\/li>\n\n\n\n<li>Ystyried\u00a0<strong>cydraddoldeb, amrywiaeth a chynhwysiant<\/strong>\u00a0o ran pwy sy\u2019n gallu cymryd rhan, pam a sut.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Roedd y Gymrodoriaeth hon yn gydweithrediad rhwng y Cymrawd (Dr Rounaq Nayak), Dr Katie Crompton (Cynorthwyydd Ymchwil), Dr Alex Jones (Cynorthwyydd Ymchwil), Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, a thair Canolfan What Works arall \u2013 y Ganolfan Heneiddio\u2019n Well, Sefydliad Dyfodol Ieuenctid a\u2019r Ganolfan Effaith Digartrefedd. Rhoddwyd cyngor arbenigol gan Sarah Campbell, Pennaeth Cyfranogiad Sefydliad Joseph Rowntree, gyda chymorth y Ganolfan Tystiolaeth Polisi Caethwasiaeth Fodern a\u2019r Arsyllfa Polisi Cyhoeddus Rhyngwladol.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae Cymrodoriaeth Polisi Cynorthwyydd Ymchwil (WCPP) yn canfod manteision \u2013 a risgiau \u2013 o gynnwys arbenigwyr yn sg\u00eel eu profiad mewn cyfnewid gwybodaeth.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":19192,"template":"","categories":[18],"tags":[134],"research-and-impact":[133,130],"class_list":["post-19208","report","type-report","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","tag-amrywiaeth-chynhwysiant","research-and-impact-dulliau-ac-agweddau","research-and-impact-rol-kbos"],"meta_box":{"project":13106,"lead_author":12411,"authors":[12457,12482,12170],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237549620.jpg","filesize":83272,"sizes":{"medium":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-744x229.jpg","width":744,"height":229,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":27472,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-744x229.jpg"},"large":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-1200x370.jpg","width":1200,"height":370,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":48313,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-1200x370.jpg"},"thumbnail":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":40304,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-768x237.jpg","width":768,"height":237,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":28506,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-768x237.jpg"},"1536x1536":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-1536x474.jpg","width":1536,"height":474,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":63405,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-1536x474.jpg"},"2048x2048":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-2048x1448.jpg","width":2048,"height":1448,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":167283,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-2048x1448.jpg"},"post-thumbnail":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-395x122.jpg","width":395,"height":122,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":12794,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-395x122.jpg"},"banner":{"file":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-1920x640.jpg","width":1920,"height":640,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":96233,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-1920x640.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"1","keywords":[]},"original_image":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1.jpg","ID":"19202","name":"RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237549620.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237549620.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237419211-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/RESIZE-Involving-experts-graphic-1-scaled-e1759237549620.jpg","title":"RESIZE Involving experts graphic 1","caption":"","description":"","alt":"","srcset":false}],"files":[{"file":["19276"],"publication_type":"Evidence Review","title_for_display":"Adolygiad cyflym: Cynnwys arbenigwyr trwy brofiad yn y broses o rannu gwybodaeth yn rhagweithiol"},{"file":["19278"],"publication_type":"Insight Note","title_for_display":"Dadansoddiad o gyfweliadau: Cynnwys arbenigwyr trwy brofiad"},{"file":["19280"],"publication_type":"Report","title_for_display":"Nodyn cipolwg: Myfrdodau o ymchwil ac ymarfer"}],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/19208","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/report"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/19208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20165,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/19208\/revisions\/20165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19192"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19208"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=19208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}