{"id":14717,"date":"2024-11-26T15:39:21","date_gmt":"2024-11-26T15:39:21","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/report\/adeiladu-gwasanaeth-prawf-cymreig\/"},"modified":"2025-04-11T13:32:19","modified_gmt":"2025-04-11T13:32:19","slug":"adeiladu-gwasanaeth-prawf-cymreig","status":"publish","type":"report","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/report\/adeiladu-gwasanaeth-prawf-cymreig\/","title":{"rendered":"Adeiladu gwasanaeth prawf Cymreig"},"content":{"rendered":"

Yn dilyn argymhellion Comisiwn Thomas, y Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru, a Chomisiwn y Blaid Lafur ar Ddyfodol y DU, mae Llywodraeth Cymru am ddatganoli maes cyfiawnder i Gymru ac yn credu bod gobaith realistig y gallai rhai elfennau gael eu datganoli cyn bo hir. Felly, maent yn paratoi ar gyfer y posibilrwydd o ddatganoli gam wrth gam, gan ddechrau gyda'r gwasanaeth prawf a chyfiawnder ieuenctid<\/a>.<\/p>\n

Rhoddodd Llywodraeth Cymru y dasg o gynnal ymchwil i gynorthwyo'r gwaith paratoadol hwn i Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP), gan ganolbwyntio ar y mecanweithiau cyflawni posibl a ffyrdd o ddatganoli'r gwasanaeth prawf. Byddai hyn yn ategu gwaith arall sy\u2019n cael ei gynnal gan Gr\u0175p Datblygu\u2019r Gwasanaeth Prawf (PDG)<\/a>.<\/p>\n

Mae ein hadroddiad yn ystyried pedwar prif gwestiwn:<\/p>\n

    \n
  1. Pa fanteision posibl allai ddod yn sg\u00eel datganoli\u2019r gwasanaeth prawf i Gymru?<\/li>\n
  2. Pa ddulliau a modelau cyflwyno\u2019r gwasanaeth prawf fyddai'n gweithio orau er mwyn cyflawni\u2019r manteision posibl a ddaw yn sg\u00eel datganoli?<\/li>\n
  3. I ba raddau y gellir cyflawni\u2019r manteision heb ddeddfwriaeth sylfaenol?<\/li>\n
  4. Pa ffactorau anneddfwriaethol y dylid eu hystyried wrth ddatganoli\u2019r gwasanaeth prawf, a sut y gellid mynd i'r afael \u00e2\u2019r rhain?<\/li>\n<\/ol>\n

    Mae Rhan 1 yn rhoi trosolwg o\u2019r prif ystyriaethau a\u2019r opsiynau ymarferol ar gyfer datganoli. Mae Rhan 2 yn ystyried sut mae gwahanol wledydd yn Ewrop yn trefnu eu systemau prawf, gan edrych ar astudiaethau achos sy'n berthnasol i Gymru.<\/p>\n

    Rydym yn cyflwyno tri phrif opsiwn ar gyfer datganoli\u2019r gwasanaeth prawf i Gymru:<\/p>\n

      \n
    • Memorandwm Cyd-ddealltwriaeth (MoU) fydd yn arwain at gyd-gomisiynu rhai gwasanaethau, ac sy\u2019n debyg i drefniadau sydd ar waith ar hyn o bryd ym Manceinion Fwyaf a mannau eraill;<\/li>\n
    • Trosglwyddo cyfrifoldeb gweithredol heb gymhwysedd deddfwriaethol, gan roi goruchwyliaeth weinyddol o'r gwasanaeth prawf i Weinidogion Cymru heb unrhyw bwerau deddfu; a<\/li>\n
    • Chyfrifoldeb deddfwriaethol a gweithredol llawn sy'n rhoi p\u0175er deddfwriaethol i'r Senedd greu gwasanaeth prawf Cymreig.<\/li>\n<\/ul>\n

      Mae pob un o'r opsiynau hyn yn cynnig manteision amlwg ond mae cyfaddawdau\u2019n gysylltiedig \u00e2\u2019r rhain hefyd y bydd angen eu hystyried yn ofalus.<\/p>\n

      Mae ein hadroddiadau'n canolbwyntio ar sut y gallai datganoli\u2019r gwasanaeth prawf ganiat\u00e1u i bolis\u00efau gael eu cyflwyno sy'n gwella perfformiad y gwasanaeth prawf, yn hytrach nag yn rhan o ymdrech ehangach i greu cenedl. Yn benodol, mae\u2019n rhoi\u2019r cyfle i ryngweithio\u2019n well \u00e2 gwasanaethau cyhoeddus sydd eisoes wedi'u datganoli yn ogystal \u00e2 newid model gweithredu ac amodau gwaith y gwasanaeth.<\/p>\n

      Rydym yn tynnu sylw hefyd at ystyriaethau pwysig y bydd angen mynd i'r afael \u00e2 nhw yn rhan o unrhyw fodel. Mae\u2019r rhain yn cynnwys materion yn ymwneud \u00e2\u2019r gweithlu, llywodraethu rhanbarthol, materion trawsffiniol, a rhyngweithio ag elfennau o'r system cyfiawnder troseddol a fydd yn parhau i fod ar lefel y DU, yn enwedig gwasanaeth y carchardai.<\/p>\n

      Mae nifer o wledydd eraill yn Ewrop wedi ad-drefnu eu systemau prawf dros y degawd diwethaf. Mae hyn, yn bennaf, mewn ymateb i gyni ac maent felly\u2019n rhoi\u2019r cyfle i ddysgu o'r profiadau hyn wrth ddatblygu unrhyw wasanaeth prawf datganoledig. Mae Gwlad Belg yn un achos nodedig gan ei bod wedi datganoli elfennau o\u2019i system cyfiawnder troseddol, gan gynnwys y gwasanaeth prawf, yn 2014. Mae Rhan 2 yn trafod astudiaethau achos Ewropeaidd i Gymru gnoi cil drostynt yng nghyd-destun yr ystyriaethau allweddol ar gyfer datganoli a amlinellir yn Rhan 1.<\/p>\n

      Nid yw ein hadroddiad yn ceisio argymell llwybr penodol ar gyfer datganoli. Yn hytrach, mae'n ystyried manteision ac anfanteision pob un. Mae'r tri opsiwn yn cynnig cyfleoedd i gyflwyno welliannau i'r gwasanaeth presennol. Maent hefyd yn cyflwyno heriau y bydd angen eu deall a'u datrys yn gynnar yn y broses ddatganoli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Yn dilyn argymhellion Comisiwn Thomas, y Comisiwn Annibynnol ar Ddyfodol Cyfansoddiadol Cymru, a Chomisiwn y Blaid Lafur ar Ddyfodol y DU, mae Llywodraeth Cymru am ddatganoli maes cyfiawnder i Gymru ac yn credu bod gobaith realistig y gallai rhai elfennau gael eu datganoli cyn bo hir. Felly, maent yn paratoi ar gyfer y posibilrwydd o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10494,"template":"","categories":[],"tags":[152],"research-and-impact":[],"class_list":["post-14717","report","type-report","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-llywodraethiad"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"iStock-1299465451-2.jpg","filesize":962814,"sizes":{"medium":{"file":"iStock-1299465451-2-744x496.jpg","width":744,"height":496,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":102126,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-744x496.jpg"},"large":{"file":"iStock-1299465451-2-1200x800.jpg","width":1200,"height":800,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":237424,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-1200x800.jpg"},"thumbnail":{"file":"iStock-1299465451-2-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":92924,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"iStock-1299465451-2-768x512.jpg","width":768,"height":512,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":108107,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-768x512.jpg"},"1536x1536":{"file":"iStock-1299465451-2-1536x1024.jpg","width":1536,"height":1024,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":359747,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-1536x1024.jpg"},"2048x2048":{"file":"iStock-1299465451-2-2048x1365.jpg","width":2048,"height":1365,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":572297,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-2048x1365.jpg"},"reykjavik-intro":{"file":"iStock-1299465451-2-1920x1080.jpg","width":1920,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":462292,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-1920x1080.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]},"ID":"14711","name":"iStock-1299465451-2.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2.jpg","title":"iStock-1299465451-2.jpg","caption":"","description":"","alt":"","srcset":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-744x418.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1299465451-2-1920x1080.jpg 1920w"}],"files":[{"file":[14719],"publication_type":"Report","title_for_display":"Briff Polisi. Adeiladu gwasanaeth prawf Cymreig"},{"file":[14720],"title_for_display":"Tabl ystyriaethau dros ddatganoli'r gwasanaeth prawf i Gymru"},{"file":[14721],"title_for_display":"Adroddiad rhan 1. Adeiladu gwasanaeth prawf Cymreig - modelau a llwybrau"},{"file":[14722],"title_for_display":"Adroddiad Rhan 2. Adeiladu gwasanaeth prawf Cymreig - cymharu gwledydd"}],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/14717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/report"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/14717\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14717"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=14717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}