{"id":14687,"date":"2024-10-23T09:20:46","date_gmt":"2024-10-23T09:20:46","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/report\/deall-annhegwch-mewn-addysg-drydyddol\/"},"modified":"2026-01-13T14:47:12","modified_gmt":"2026-01-13T14:47:12","slug":"deall-annhegwch-mewn-addysg-drydyddol","status":"publish","type":"report","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/report\/deall-annhegwch-mewn-addysg-drydyddol\/","title":{"rendered":"Deall annhegwch mewn addysg drydyddol"},"content":{"rendered":"<p>Mae addysg drydyddol yn cyfeirio at ddysgu \u00f4l-16 - chweched dosbarth, addysg bellach, addysg uwch, prentisiaethau a dysgu oedolion yn y gymuned. Mae cyfranogiad o fewn y sector yn gysylltiedig ag ystod o ganlyniadau bywyd cadarnhaol, megis gwell cyfleoedd cyflogaeth, enillion uwch a llesiant gwell. Fodd bynnag, mae tystiolaeth yn awgrymu bod anghydraddoldebau o ran mynediad i addysg drydyddol, dilyniant oddi mewn iddi, a deilliannau ohoni ymhlith gwahanol grwpiau.<\/p>\n<p>Mae gan Medr, y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil newydd, ddyletswydd i fynd i'r afael \u00e2'r anghydraddoldebau hyn a hyrwyddo cyfle cyfartal ar draws yr holl sector addysg drydyddol. Yn fwy cyffredinol, mae Medr yn gyfrifol am ariannu, goruchwylio a rheoleiddio addysg drydyddol yng Nghymru.<\/p>\n<p>Comisiynwyd Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP) gan Lywodraeth Cymru yn 2022 i gefnogi Medr drwy ddefnyddio\u2019r arbenigedd, tystiolaeth ac arfer gorau perthnasol sydd ar gael i helpu i nodi\u2019r strwythurau, y prosesau, y mecanweithiau a\u2019r cymhellion sydd fwyaf tebygol o ysgogi cyfle cyfartal yn y sector trydyddol yng Nghymru. I wneud hyn, gofynnwyd i ni ystyried y pynciau canlynol:<\/p>\n<ol>\n<li>Pa grwpiau sy\u2019n cael eu tangynrychioli mewn addysg drydyddol yng Nghymru ar hyn o bryd, gan ddefnyddio\u2019r data gorau sydd ar gael?<\/li>\n<li>Pa dystiolaeth sydd ar gael gan wledydd eraill y DU ac Iwerddon ar yr hyn sy\u2019n gweithio o ran hyrwyddo tegwch mewn addysg drydyddol?<\/li>\n<li>Pa ymyriadau allai wneud iawn am yr anghydraddoldebau hyn orau?<\/li>\n<\/ol>\n<p>I ymateb i'r pwnc cyntaf, rydym wedi gweithio gyda <a href=\"https:\/\/adrwales.org\/cy\/\">ADR Cymru<\/a> i gynnal dadansoddiad data, gan archwilio pa grwpiau sy'n cael eu tangynrychioli o fewn addysg drydyddol a sut. Ar gyfer yr ail bwnc, rydym wedi cynnal adolygiad cyflym o dystiolaeth o ddulliau polisi ac ymarfer perthnasol a ddefnyddir i wella tegwch mewn addysg drydyddol yn Lloegr, yr Alban, Gogledd Iwerddon a Gweriniaeth Iwerddon. Yn olaf, gwahoddwyd pedwar arbenigwr blaenllaw i fyfyrio ar yr hyn y gellir ei wneud i wella tegwch mewn addysg drydyddol yng Nghymru o ystyried y dadansoddiad data a\u2019r adolygiad o dystiolaeth.<\/p>\n<p>Er eu bod yn wahanol, mae\u2019r allbynnau hyn yn rhannu them\u00e2u trawsbynciol i Medr eu hystyried:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Mae mynediad yn anghyfartal: <\/strong>Nid yw mynediad i addysg drydyddol yng Nghymru yn gyfartal ymhlith dysgwyr. Mae pobl ifanc o gefndiroedd economaidd-gymdeithasol mwy difreintiedig yn llai tebygol o symud ymlaen i addysg drydyddol, ac yn fwy tebygol o ymgymryd \u00e2 llwybrau galwedigaethol yn hytrach nag academaidd. Mae dysgwyr o gefndiroedd economaidd-gymdeithasol mwy difreintiedig hefyd yn llai tebygol o ddilyn prentisiaethau lefel uwch. Mae pobl anabl hefyd yn llawer llai tebygol o symud ymlaen i addysg drydyddol. Mae menywod ifanc yn llawer mwy tebygol o ymgymryd \u00e2 llwybrau academaidd na dynion ifanc, fel y mae siaradwyr Cymraeg rhugl.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>Mae cyfranogiad yn gymharol isel: <\/strong>Mae cyfranogiad mewn addysg uwch yn 18 oed yn is yng Nghymru nag unrhyw wlad arall yn y DU, a dynion ifanc o Gymru sydd leiaf tebygol o fynd i'r brifysgol. Mae angen deall felly beth sy\u2019n llywio\u2019r gwahaniaeth mewn cyfraddau cyfranogiad, yn enwedig o ystyried y gyfradd uchel a chynyddol o bobl ifanc 16-18 oed nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li><strong>Mae\u2019r dystiolaeth o \u2018beth sy\u2019n gweithio\u2019 yn gyfyngedig: <\/strong>Mae rhai ymyriadau yn dangos addewid. Fodd bynnag, mae angen parhau i werthuso llwyddiant mentrau ehangu cyfranogiad presennol yng ngoleuni ymrwymiadau presennol Cymru a rhai'r gorffennol yn y maes hwn. Mae tystiolaeth ynghylch ehangu cyfranogiad mewn addysg bellach a dysgu gydol oes yn llawer mwy cyfyngedig, ac mae angen ymchwil pellach. Gallai cysylltu data gweinyddol addysg \u00e2 data enillion, cyflogaeth a budd-daliadau helpu i roi gwell dealltwriaeth o'r berthynas rhwng addysg a chyflogaeth oedolion.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae addysg drydyddol yn cyfeirio at ddysgu \u00f4l-16 - chweched dosbarth, addysg bellach, addysg uwch, prentisiaethau a dysgu oedolion yn y gymuned. Mae cyfranogiad o fewn y sector yn gysylltiedig ag ystod o ganlyniadau bywyd cadarnhaol, megis gwell cyfleoedd cyflogaeth, enillion uwch a llesiant gwell. Fodd bynnag, mae tystiolaeth yn awgrymu bod anghydraddoldebau o ran [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19326,"template":"","categories":[18],"tags":[134,136,146],"research-and-impact":[],"class_list":["post-14687","report","type-report","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","tag-amrywiaeth-chynhwysiant","tag-anghydraddoldebau-addysg","tag-tlodi-allgau-cymdeithasol"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"ETE-Web-image-resize-2-scaled.jpg","filesize":320833,"sizes":{"medium":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-744x496.jpg","width":744,"height":496,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":59686,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-744x496.jpg"},"large":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-1200x800.jpg","width":1200,"height":800,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":114597,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-1200x800.jpg"},"thumbnail":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":58945,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-768x512.jpg","width":768,"height":512,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":62821,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-768x512.jpg"},"1536x1536":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-1536x1024.jpg","width":1536,"height":1024,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":160281,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-1536x1024.jpg"},"2048x2048":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-2048x1365.jpg","width":2048,"height":1365,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":239007,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-2048x1365.jpg"},"reykjavik-intro":{"file":"ETE-Web-image-resize-2-1920x1080.jpg","width":1920,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":213153,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-1920x1080.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]},"original_image":"ETE-Web-image-resize-2.jpg","ID":"14681","name":"ETE-Web-image-resize-2-scaled.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-scaled.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-scaled.jpg","title":"ETE-Web-image-resize-2.jpg","caption":"","description":"","alt":"","srcset":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-744x418.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/ETE-Web-image-resize-2-1920x1080.jpg 1920w"}],"files":[{"file":["14689"],"publication_type":"Report","title_for_display":"Briff polisi. Deall annhegwch mewn addysg drydyddol"},{"file":["14690"],"title_for_display":"Myfyrdodau arbenigol ar yr heriau. Deall annhegwch mews addysg drydyddol."},{"file":["14691"],"title_for_display":"Dadansoddiad o ddata cysylltiedig. Deall annhegwch mews addysg drydyddol."}],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/14687","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/report"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/14687\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20036,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/report\/14687\/revisions\/20036"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19326"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14687"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14687"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14687"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=14687"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}