{"id":21455,"date":"2026-07-23T11:51:24","date_gmt":"2026-07-23T11:51:24","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpp.org.uk\/?p=21455"},"modified":"2026-07-23T11:51:24","modified_gmt":"2026-07-23T11:51:24","slug":"lleisiaur-rhai-sydd-a-phrofiadau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/blog-posts\/lleisiaur-rhai-sydd-a-phrofiadau\/","title":{"rendered":"Lleisiau\u2019r rhai sydd \u00e2 phrofiadau"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>\u2018Cynnwys y bobl y mae eich penderfyniadau polisi yn effeithio arnyn nhw yn y broses o\u2019u dylunio a\u2019u cyflwyno.\u2019 <\/em>Mae\u2019r ymchwilwyr cymunedol a gyd-gynhyrchodd ein prosiect, <a href=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/report\/lleisiau-abertawe-herio-stigma-tlodi-gydan-gilydd\/\">Lleisiau Abertawe: Herio Stigma Tlodi Gyda\u2019n Gilydd<\/a> wedi cyflwyno ple uniongyrchol i\u2019r rhai sy\u2019n gwneud penderfyniadau.<br><br>Mae\u2019r prosiect hwn yn ceisio dod o hyd i atebion lleol i fynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi a bydd hefyd yn llywio strategaeth Trechu Tlodi Cyngor Abertawe. Fel rhan o\u2019r prosiect, buom yn cydweithio \u00e2 gr\u0175p o ymchwilwyr cymunedol yn Abertawe a fu\u2019n arwain gweithdai gyda gweithwyr proffesiynol a chyfweliadau ag unigolion sydd \u00e2 phrofiad bywyd o dlodi, a chawsant eu taro gan effeithiau hirhoedlog stigma tlodi hyd yn oed o gyfnod plentyndod.<br><br>Ymhlith y canfyddiadau allweddol, canfu\u2019r <a href=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Understanding-and-tackling-poverty-stigma-in-Swansea-May-2026-WELSH-final-1.pdf\">gwaith ymchwil cymunedol<\/a> y canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae profiadau cynnar o stigma tlodi yn gallu llywio sut mae unigolion yn gweld eu hunain drwy gydol eu bywydau, er gwaethaf ymdrechion rhieni i warchod eu plant rhag sefyllfa eu teulu.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae cyfryngau traddodiadol a chymdeithasol yn gallu atgyfnerthu stigma tlodi, drwy roi pwysau ar deuluoedd i ddangos ffordd o fyw nad ydyn nhw\u2019n gallu ei fforddio, yn enwedig o amgylch achlysuron arbennig fel y Nadolig.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Cewch glywed yn uniongyrchol gan ein hymchwilwyr cymunedol, a\u2019u gobeithion ar gyfer yr ymchwil:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Karen Berrell<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:30% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1500\" src=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1-1200x1500.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21450 size-full\" srcset=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1-1200x1500.jpg 1200w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1-744x930.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1-768x960.jpg 768w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1-1228x1536.jpg 1228w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1-208x260.jpg 208w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3878-web-1.jpg 1350w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae\u2019n fraint ac yn anrhydedd bod pobl eisiau rhannu eu bywydau \u00e2 ni. Mae\u2019n ddata gwerthfawr iawn, iawn. Mae pobl wedi eistedd i lawr a siarad am bethau personol ac emosiynol iawn ac yn hapus i hynny gael ei symud ymlaen. I mi, mae\u2019n bersonol iawn, mae wedi\u2019i wreiddio yng nghymunedau ac adeiladwaith Abertawe.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cO\u2019r sgyrsiau roedd pobl yn eu cael, gallwch glywed y cyd-destun. Gallwch glywed pobl yn siarad am eu profiad o\u2019r adeg pan oedden nhw\u2019n blentyn a\u2019r daith maen nhw wedi bod arni. Y gwahanol helbulon maen nhw wedi\u2019u hwynebu, a gallwch weld sut dechreuodd hyn yn ystod eu plentyndod.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Melvyn Williams<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:30% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1500\" src=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1-1200x1500.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21451 size-full\" srcset=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1-1200x1500.jpg 1200w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1-744x930.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1-768x960.jpg 768w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1-1229x1536.jpg 1229w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1-208x260.jpg 208w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3873-web-researcher-2-1.jpg 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae gan bobl sy\u2019n byw mewn tlodi yr un agwedd yn union tuag at bobl sy\u2019n byw mewn tlodi \u00e2 phawb arall yn y gymdeithas ehangach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cRoedd un dyn yn siarad am bopeth roedd wedi\u2019i wneud fel dewis. Roedd wedi bod yn y lluoedd arfog ac wedi hynny bu\u2019n ddigartref \u2013 yn ddigartref ar y stryd \u2013 ac roedd yn disgrifio hynny fel dewis ar y pryd. Mae\u2019r lefel honno o wadu, a chymryd cyfrifoldeb personol am yr amgylchiadau hynny, pan nad ef oedd ar fai, yn eithaf brawychus.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cRoedd pobl yn gweithio mewn banciau bwyd, yn siarad am bobl eraill yn dod i fanciau bwyd mewn ffordd feirniadol \u2013 \u2018dydyn nhw ddim digon tlawd i ddod yma\u2019. Does neb yn mynd i fanc bwyd os nad oes angen \u2013 mae \u2019na stigma ynghlwm wrth hyn. Roedd hynny\u2019n eithaf digalon \u2013 lefel y stigma mewnol ac yna\u2019r ymateb i\u2019r stigma hwnnw. Dydy pobl sy\u2019n byw mewn tlodi ddim yn rhydd rhag hynny nac yn rhydd rhag atgynhyrchu stigma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae yna enghreifftiau cadarnhaol hefyd. Roedd yna gymuned dda lle gwnaethom ni\u2019r ymchwil. Gall pobl a chymunedau ddod at ei gilydd, rhannu profiadau a rhannu adnoddau. Pan fo pobl i gyd yn yr un cwch, mae llai o stigma, gall pobl rannu profiadau bywyd ac adnoddau. Pan fo llawer iawn o anghydraddoldeb, rydych chi\u2019n tueddu i gael mwy o stigma.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cY peth pwysicaf sy\u2019n deillio o\u2019r gwaith hwn i Gyngor Abertawe, a phobl eraill sy\u2019n darparu gwasanaethau, yw credu pobl pan fyddan nhw\u2019n cerdded drwy\u2019r drws, oherwydd mae hynny\u2019n ddigon anodd ynddo\u2019i hun \u2013 mynd at wasanaethau i ofyn am help. Mae\u2019n ddewis anodd ac mae\u2019n anodd dod o hyd i\u2019r gwasanaethau hyn os nad oes gennych syniad ble i ddechrau.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae yna daith enfawr cyn i chi gerdded i mewn drwy\u2019r drws, felly mae peidio \u00e2 chael eu credu yn gwneud hynny i gyd yn annilys ac yn gwneud pethau\u2019n anoddach fyth.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dr Tarh Martha Ako Mfortem:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:30% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1600\" src=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1-1200x1600.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21452 size-full\" srcset=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1-1200x1600.jpg 1200w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1-744x992.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1-768x1024.jpg 768w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1-195x260.jpg 195w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/DSCF3880-web-1.jpg 1350w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae ein canfyddiadau\u2019n cyfeirio at bolis\u00efau sy\u2019n methu, nid at bobl. Mae\u2019n hanfodol cynnwys pawb yn y gwaith o lunio polis\u00efau sy\u2019n ceisio mynd i\u2019r afael \u00e2\u2019u hanghenion. Rydyn ni bellach yn gwybod bod cymorth ac ymyrraeth gynnar yn gallu atal stigma a'i effeithiau hirdymor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae\u2019n anodd clywed pobl yn y gymuned yn dweud wrthych chi sut yn union maen nhw wedi teimlo, a beth maen nhw wedi\u2019i ddioddef ers eu plentyndod.<br><br>\u201cGwrando ar y bobl yn adrodd eu straeon eu hunain, dyma eu llais, dyma eu profiadau. Dyma lais y bobl. Y bobl sy\u2019n dioddef o stigma tlodi.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:15px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cPam ydyn ni\u2019n gosod rhwystrau rhyngom ni? Pam mae\u2019n rhaid i mi ei chael hi\u2019n anodd troi at rywun sydd i fod i ddarparu gwasanaethau i mi? Rydych chi yno i\u2019r cleient ac rydych chi\u2019n ei gwneud hi\u2019n anodd iawn i mi gael gafael arnoch chi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cRwy\u2019n hapus iawn ein bod ni wedi gallu tynnu sylw\u2019r gymuned at hyn; rydyn ni\u2019n dweud wrthych chi mai dyma beth maen nhw\u2019n mynd drwyddo. Nawr yw\u2019r amser i weithredu.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Michelle Hopkins<\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:30% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1500\" src=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2-1200x1500.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21453 size-full\" srcset=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2-1200x1500.jpg 1200w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2-744x930.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2-768x960.jpg 768w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2-1228x1536.jpg 1228w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2-208x260.jpg 208w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/3155-web-researcher-1-2.jpg 1350w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cRwy\u2019n obeithiol, yn obeithiol iawn iawn, y byddan nhw (y cyngor) yn gweithredu ar yr hyn maen nhw wedi\u2019i gael yn \u00f4l.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae\u2019n golygu gwneud yn si\u0175r bod pobl yn gweld beth sydd ar gael a sut gellir eu helpu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cDydy hyn ddim am newid pam mae tlodi\u2019n bodoli, ond gall newid... does dim rhaid i chi ddioddef, bod yn dlawd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cMae stigma tuag at i mewn yn rhywbeth arall eto, sut ydych chi\u2019n newid sut mae pobl yn meddwl amdanyn nhw eu hunain? Mae \u2019na lawer iawn o bobl sydd ddim yn sylweddoli eu bod nhw\u2019n byw mewn tlodi.\u201d<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae\u2019r adroddiad cymunedol yn cydnabod yr arferion gorau ledled Abertawe o ran dulliau cynhwysol heb stigma. Tynnir sylw at Ganolfan Phoenix yn Townhill am ei dull cynhwysol, dim drws anghywir, ac am gynnwys y gymuned yn y broses o wneud penderfyniadau, fel y penderfyniad i gynnal siop gymunedol yn hytrach na banc bwyd, a oedd yn cael ei ystyried yn un a oedd yn achosi stigma.<br><br>Ychwanegodd Michelle Hopkins: \u201cAlla i ddim canmol Canolfan Phoenix ddigon... maen nhw\u2019n gallu eich helpu chi gyda ble i fynd, pwy i\u2019w gweld. Mae ganddyn nhw wahanol bethau i wahanol bobl, mae rhywbeth i bawb, p\u2019un a ydych chi\u2019n dod o\u2019r ardal ai peidio.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae\u2019r ymchwilwyr cymunedol a gyd-gynhyrchodd ein prosiect, Lleisiau Abertawe: Herio Stigma Tlodi Gyda\u2019n Gilydd wedi cyflwyno ple uniongyrchol i\u2019r rhai sy\u2019n gwneud penderfyniadau: \u2018Cynnwys y bobl y mae eich penderfyniadau polisi yn effeithio arnyn nhw yn y broses o\u2019u dylunio a\u2019u cyflwyno.\u2019<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":21454,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[146],"research-and-impact":[],"class_list":["post-21455","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","tag-tlodi-allgau-cymdeithasol"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21455"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21458,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21455\/revisions\/21458"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21454"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21455"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=21455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}