{"id":20819,"date":"2026-03-25T14:19:51","date_gmt":"2026-03-25T14:19:51","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpp.org.uk\/?p=20819"},"modified":"2026-03-25T14:41:02","modified_gmt":"2026-03-25T14:41:02","slug":"ymyriadau-polisi-i-gryfhau-cydlyniant-cymdeithasol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/blog-posts\/ymyriadau-polisi-i-gryfhau-cydlyniant-cymdeithasol\/","title":{"rendered":"Ymyriadau polisi i gryfhau\u00a0cydlyniant\u00a0cymdeithasol"},"content":{"rendered":"\n

Bydd Llywodraeth nesaf Cymru yn dechrau ar adeg o bryder cynyddol yngl\u0177n \u00e2 rhaniadau a phegynnu ymhlith cymunedau yng Nghymru a ledled y DU. Bydd cryfhau cydlyniant cymdeithasol yn y cyd-destun hwn yn gofyn am gamau cydlynol i fynd i'r afael ag anghydraddoldebau, (ail)adeiladu ymddiriedaeth mewn sefydliadau, a chefnogi'r seilwaith lleol sy'n sail i gysylltiad positif o fewn cymunedau a rhwng cymunedau, tra\u2019n gweithio o fewn setliad datganoli lle mae rhai ysgogiadau allweddol sy'n effeithio ar gydlyniant yn parhau i fod yn nwylo Llywodraeth y DU.  <\/p>\n\n\n\n

Beth mae hyn yn ei olygu i Gymru?\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yn ystod y tair blynedd ddiwethaf, mae Cymru wedi profi o leiaf pedwar digwyddiad mawr sydd wedi effeithio ar gydlyniant cymdeithasol, sy\u2019n amrywio o brotestiadau a therfysgoedd gwrth-fewnfudo i ymosodiadau cyfryngau cymdeithasol yn erbyn sefydliadau sy\u2019n cefnogi ceiswyr lloches a ffoaduriaid. Mae\u2019r digwyddiadau hyn wedi digwydd o fewn cyd-destun ehangach o densiynau cynyddol a phegynnu cymdeithasol ar draws cymunedau yn y DU, gyda llofruddiaeth tair o ferched ifanc yn Southport yn 2024 yn arwain at y cyfnod o aflonyddwch sifil mwyaf difrifol a welwyd ledled y DU ers degawdau, wedi'i sbarduno gan gamwybodaeth a theimladau gwrth-fewnfudo cynyddol.   <\/p>\n\n\n\n

Yn gefnlen i hyn, lansiodd Pwyllgor Cydraddoldeb a Chyfiawnder Cymdeithasol Llywodraeth Cymru ymchwiliad i gydlyniant cymdeithasol<\/a> ddiwedd 2024. Gan bwysleisio'r angen brys am gamau polisi gan Lywodraeth Cymru a rhanddeiliaid eraill,\u202fargymhellodd adroddiad terfynol y Pwyllgor<\/a>\u202fsefydlu Gr\u0175p Arbenigol ar Gydlyniant Cymdeithasol dan gadeiryddiaeth annibynnol\u202fi ddatblygu camau gweithredu byr dymor, tymor canolig a hirdymor cyn etholiad y Senedd ym mis Mai 2026.\u202fGofynnodd Llywodraeth Cymru i Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru roi tystiolaeth i'r Gr\u0175p Arbenigol er mwyn helpu'r Gr\u0175p i nodi'r camau hyn.\u202f\u202f <\/p>\n\n\n\n

O ystyried bod amserlen y Gr\u0175p Arbenigol ar Gydlyniant Cymdeithasol yn dyn, fe wnaethom adolygu'r llenyddiaeth academaidd a gyflwynwyd i ymchwiliad y Pwyllgor Cydraddoldeb a Chyfiawnder Cymdeithasol, ochr yn ochr \u00e2 thystiolaeth a ddarparwyd drwy alwad am dystiolaeth am gyflwyniadau gan aelodau\u2019r Gr\u0175p Arbenigol ar Gydlyniant Cymdeithasol.   Ategwyd hyn gan adolygiad o synthesisau tystiolaeth cyfredol o ymyriadau i hyrwyddo allg\u00e1u cymdeithasol. <\/p>\n\n\n\n

Canolbwyntiodd ein gwaith i syntheseiddio'r dystiolaeth hon ar nodi ymyriadau i hyrwyddo a chryfhau\u00a0cydlyniant\u00a0cymdeithasol\u00a0ac ar\u00a0drosi\u2019r\u00a0canfyddiadau hyn ar gyfer cyd-destun polisi Cymru, gan ymateb i'r cwestiynau ymchwil canlynol:\u00a0\u202f\u00a0<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Pa ymyriadau polisi ac ymarfer sy'n effeithiol wrth hyrwyddo a chryfhau cydlyniant cymdeithasol? <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      \n
    1. Pa gamau polisi posib ar gyfer Cymru a nodir yn y dystiolaeth ar ymyriadau cydlyniant cymdeithasol? <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n


      Nid\u00a0yw\u2019n fater o\u00a0beth rydych chi'n ei wneud,\u00a0ond y ffordd rydych chi'n ei wneud\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      Datgelodd ein synthesis tystiolaeth fod nifer o ymyriadau wedi gwella un agwedd neu fwy ar gydlyniant cymdeithasol, ond mae'r amrywiad eang o ran mesurau, mathau o ymyriadau a'u heffeithiolrwydd amrywiol ar draws cyd-destunau yn ei gwneud hi'n heriol cymharu dulliau neu ddod i gasgliadau ynghylch pa ddulliau sydd fwyaf effeithiol. Mae'r canlyniadau cymysg a welir o ganlyniad i rai ymyriadau hefyd yn awgrymu y gallai'r math o ymyrraeth \u2013 y beth<\/em> \u2013 fod yn llai pwysig na sut mae ymyrraeth yn cael ei datblygu a'i gweithredu \u2013 y sut<\/em>. Er gwaethaf yr anhawster o ddod i gasgliadau cadarn o'r dystiolaeth, gallwn dynnu sylw at nifer o feysydd sy'n werth eu hystyried i benderfynu ar gamau polisi posib ar gyfer Cymru. <\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Ymyrryd yn gynnar yng nghwrs bywyd<\/strong>. Mae'r dystiolaeth yn mynegi'n glir gwerth ymyrryd yn gynnar yng nghwrs bywyd i gryfhau cydlyniant cymdeithasol yn bennaf gan fod agweddau plant a phobl ifanc yn dal i gael eu ffurfio. Yn ogystal, gall effaith ymyriadau gael effaith fwy parhaol. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
          \n
        1. Datblygu ymyriadau cyffredinol. <\/strong>Mewn cyferbyniad ag ymyriadau wedi'u targedu, gall ymyriadau cyffredinol helpu i gyrraedd grwpiau sydd \u00e2 llai o ddiddordeb nad ydynt mor debygol o ymgysylltu'n wirfoddol. Gallai ymyriadau cyffredinol gynnwys addysg yn y gweithle a chodi ymwybyddiaeth. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
            \n
          1. Ymgorffori elfennau cydgynhyrchu a chydgynllunio.<\/strong> Mae tystiolaeth yn awgrymu y gall cynnwys aelodau\u2019r gymuned wrth gynllunio a gweithredu ymyriadau greu buddion i aelodau\u2019r gymuned a chynyddu ymddiriedaeth sefydliadol. Serch hynny, mae sicrhau bod anghenion ac ymgysylltiad ystod amrywiol o aelodau\u2019r gymuned, gan gynnwys y rhai sy\u2019n agored i niwed, yn hanfodol. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
              \n
            1. Ystyried cryfhau gwirfoddoli. <\/strong>Gall gwirfoddoli a chydlyniant cymdeithasol gael perthynas sy'n atgyfnerthu ei gilydd, sy'n golygu bod gwirfoddoli'n hyrwyddo cydlyniant cymdeithasol ac mae cydlyniant cymdeithasol yn hyrwyddo gwirfoddoli. Er mwyn sicrhau hynny, bydd angen i strategaethau polisi fynd i'r afael \u00e2'r cysylltiad hwn yn benodol a sicrhau bod effeithiau positif gwirfoddoli yn cael eu profi o fewn<\/em> grwpiau a rhwng<\/em> grwpiau. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
                \n
              1. Buddsoddi mewn seilwaith cymunedol. <\/strong>Bydd cyllid tymor hwy ac ymgysylltiad cynhwysol yn cefnogi\u2019r broses o feithrin a chynnal seilwaith cymunedol. Mae un astudiaeth yn tynnu sylw at yr angen i gynnal asesiad o\u2019r effaith ar anghydraddoldeb llesiant i liniaru effeithiau anghyfartal neu negyddol ymyriadau lle a gofod. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
                  \n
                1. Ehangu buddsoddiad mewn gweithredu lleol strategol cydlynol. <\/strong>Canfuwyd bod buddsoddi yn y strategaethau hyn yn cryfhau cydlyniant ar lefel leol, a gallai gwneuthurwyr polisi ddefnyddio contractio perfformiad gyda thargedau cydlyniant cymdeithasol i wella cydlyniant cymdeithasol ar lefel leol. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
                    \n
                  1. Cryfhau'r sylfaen\u00a0dystiolaeth ar gyfer ymyriadau i gryfhau\u00a0cydlyniant\u00a0cymdeithasol.\u00a0<\/strong>Mae astudiaethau amrywiol\u00a0yn\u00a0tynnu sylw at bwysigrwydd cryfhau'r\u00a0sylfaen\u00a0dystiolaeth. Byddai datblygu mesurau safonol a dilys ac\u00a0ymgorffori cynlluniau hydredol ac arbrofol yn cefnogi\u2019r broses o\u00a0werthuso, dadansoddi ar raddfa fwy ac yn caniat\u00e1u\u00a0i\u00a0achosiaeth\u00a0gael ei\u00a0sefydlu.\u00a0
                    <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

                    Gweminar: Tystiolaeth a mewnwelediad ar gyfer cryfhau cydlyniant cymunedol yng Nghymru<\/em><\/strong>  <\/p>\n\n\n\n

                    Ar 25ain<\/sup> Mawrth, cyflwynwyd trosolwg o'n canfyddiadau yn ein gweminar, ynghyd \u00e2 mewnwelediad panel o arbenigwyr ar y r\u00f4l y gall Llywodraeth nesaf Cymru ei chwarae wrth gefnogi a galluogi ymdrechion cydlyniant cymunedol. Archwiliodd ein panel o arbenigwyr: <\/p>\n\n\n\n

                      \n
                    • Beth yw'r bygythiadau mwyaf sy'n dod i'r amlwg o ran cydlyniant cymunedol yng Nghymru dros y pum mlynedd nesaf - a sut gall Llywodraeth nesaf Cymru weithredu i fynd i\u2019r afael \u00e2 nhw;  <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                        \n
                      • Beth yw\u2019r ffordd orau y gall Llywodraeth Cymru gefnogi dulliau sy'n seiliedig ar le ac sy'n cael eu harwain gan y gymuned er mwyn cryfhau cydlyniant; a  <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
                          \n
                        • Sut gellir (ail)adeiladu ymddiriedaeth mewn cyd-destunau o raniadau neu hyder isel mewn sefydliadau - a pha r\u00f4l y dylai Llywodraeth Cymru a gweithredu lleol ei chwarae. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n


                          Bydd ein hadroddiad llawn yn cael ei gyhoeddi yn yr haf.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                          Sut gall Llywodraeth nesaf Cymru gryfhau cydlyniant cymdeithasol ar adeg o raniadau a phegynnu cynyddol?<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[150],"tags":[137],"research-and-impact":[],"class_list":["post-20819","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-llesiant-cymunedol","tag-cydweithio-ar-gymuned"],"meta_box":{"project":20813,"lead_author":19645,"authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"iStock-2210392081-scaled.jpg","filesize":299528,"sizes":{"medium":{"file":"iStock-2210392081-744x392.jpg","width":744,"height":392,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":47487,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-744x392.jpg"},"large":{"file":"iStock-2210392081-1200x633.jpg","width":1200,"height":633,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":96006,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-1200x633.jpg"},"thumbnail":{"file":"iStock-2210392081-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":50467,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"iStock-2210392081-768x405.jpg","width":768,"height":405,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":50054,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-768x405.jpg"},"1536x1536":{"file":"iStock-2210392081-1536x810.jpg","width":1536,"height":810,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":138157,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-1536x810.jpg"},"2048x2048":{"file":"iStock-2210392081-2048x1080.jpg","width":2048,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":214394,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-2048x1080.jpg"},"post-thumbnail":{"file":"iStock-2210392081-395x208.jpg","width":395,"height":208,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":18531,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-395x208.jpg"},"banner":{"file":"iStock-2210392081-1920x640.jpg","width":1920,"height":640,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":138014,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-1920x640.jpg"},"square_thumb":{"file":"iStock-2210392081-800x800.jpg","width":800,"height":800,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":84058,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-800x800.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"Getty Images","camera":"","caption":"Blue sky, below and hands stack of people in circle for support, solidarity and community outdoors. Diversity, students and group of friends with gesture for school, university and college connection","created_timestamp":"0","copyright":"www.peopleimages.com","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"Blue sky, below and hands stack of people in circle for support, solidarity and community outdoors. Diversity, students and group of friends with gesture for school, university and college connection","orientation":"1","keywords":[]},"original_image":"iStock-2210392081.jpg","ID":"20817","name":"iStock-2210392081-scaled.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-scaled.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-2210392081-scaled.jpg","title":"Blue sky, below and hands stack of people in circle for support, solidarity and community outdoors. Diversity, students and group of friends with gesture for school, university and college connection","caption":"Blue sky, below and hands stack of people in circle for support, solidarity and community outdoors. Diversity, students and group of friends with gesture for school, university and college connection","description":"","alt":"","srcset":false}],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20819","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20819"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20825,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20819\/revisions\/20825"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20819"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=20819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}