Cymhwysais fel Therapydd Iaith a Lleferydd yn 1991 a gweithiais gyda phlant a'u teuluoedd am yr 16 mlynedd nesaf. Fe ddes yn fwyfwy rhwystredig gyda'r heriau dyddiol o gael effaith ddigonol gyda'r ychydig amser ac adnoddau oedd gennyf. Pan ddaeth y cyfle i wneud cais am swydd Rheolwr Dechrau\u2019n Deg yn 2007, teimlais fod gan y rhaglen yr holl elfennau cywir i wneud gwahaniaeth gwirioneddol a neidiais amdani. Roedd y 14 mlynedd a hanner nesaf yn niwl o ddatblygiad staff a gwasanaethau, prosiectau cyfalaf a llywio ein dealltwriaeth o'r hyn a weithiodd a sut. Pryd bynnag yr oedd pethau\u2019n mynd yn drech, doedd ond rhaid i mi atgoffa fy hun o pa mor werthfawr oedd y rhaglen o\u2019i gymharu \u00e2\u2019r rhwystredigaethau cynharach a pha mor freintiedig oeddwn i i fod yn y sedd yrru.<\/p>\n
Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol a Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) wedi rhoi fframwaith i sefydliadau yng Nghymru weithredu mewn ffordd sy\u2019n mynd i\u2019r afael ag effaith stigma yn uniongyrchol gyda\u2019i bwyslais ar integreiddio a chyfranogiad. Yn fwy diweddar, mae\u2019r Ddyletswydd Economaidd-Gymdeithasol, sy\u2019n sefyll ar ysgwyddau blynyddoedd o ddeddfwriaeth tlodi, hefyd yn helpu sefydliadau i fframio eu ffordd o feddwl wrth gynllunio gwasanaethau ac adnoddau er mwyn sicrhau tegwch a chydraddoldeb.<\/p>\n
Mae rhaglenni gwrthdlodi Llywodraeth Cymru gan gynnwys Dechrau\u2019n Deg<\/a>, Teuluoedd yn Gyntaf<\/a> a dulliau eraill sy\u2019n seiliedig ar le, yn darparu llwyfannau gwych ar gyfer gwireddu uchelgeisiau a photensial y Deddfau a\u2019r Dyletswydd hyn. Fel y soniwyd yn gynharach, cefais y fraint fawr o reoli ac arwain Dechrau\u2019n Deg ac Integreiddio\u2019r Blynyddoedd Cynnar yng Ngheredigion rhwng 2007 a 2021. Dyma rai o\u2019m myfyrdodau ar sut yr aeth y rhaglenni hyn i\u2019r afael \u00e2 stigma a hyrwyddo\u2019r defnydd o wasanaethau mor effeithiol.<\/p>\n Mae Eldar Shafir a Sendhil Mullainathan<\/a> yn cymhwyso gwyddor ymddygiad i ddeall yr effaith y mae peidio \u00e2 chael digon o bethau \u2013 arian, amser, bwyd iach neu gydbwysedd iach rhwng bywyd a gwaith \u2013 yn ei chael ar eich gallu meddyliol i geisio neu dderbyn cymorth a fydd o fudd i chi yn y tymor hwy. . Mae prinder yn lleihau eich 'lled band' ar gyfer prosesu meddyliol tra bod eich ymennydd yn brysur yn prosesu pryderon ac amheuon.<\/p>\n Defnyddio Damcaniaeth 'Gwthio'\/\u2019Nudge\u2019 Theory<\/a> - gwneud y dewisiadau cywir yw'r dewisiadau hawsaf sy\u2019n helpu i fynd i'r afael \u00e2'r mater hwn. Roedd darparu cymorth mwy dwys yn y cartref gan weithwyr proffesiynol dibynadwy fel ymwelwyr iechyd a\u2019u timau yn helpu i ddarparu gwybodaeth, cyngor a chymorth a oedd yn fwy hygyrch a derbyniol. Roedd gofal plant o safon wedi\u2019i ariannu, gofal ymatebol ac o fewn cyrraedd, yn ogystal \u00e2 chyfoeth o gyrsiau datblygu rhianta a chyfathrebu o fewn pellter gwthio pramiau yn cael ei weld fel ased gan bawb. Roedd y ffaith y gallai'r cyrsiau hyn gael eu darparu gan bobl yr oedd gennych eisoes berthynas ymddiriedus \u00e2 nhw yn athrylithgar - yr hud a wnaeth iddo weithio.<\/p>\n Roedd teuluoedd yn gwerthfawrogi ymdrechion staff i addasu gwasanaethau i'r hyn yr oedd ei angen arnynt, er enghraifft cynnal cyrsiau pan oedd plant mewn gofal plant, ac fe wnaethant fanteisio ar lawer o'r cyfleoedd a gynigiwyd iddynt. Yn y broses, fe wnaethant adeiladu grwpiau cyfeillgarwch cefnogol a chymunedau gyda'u cyfoedion.<\/p>\n Roedd cyrsiau rhianta a gymeradwywyd gan Lywodraeth Cymru \/ Sefydliad Ymyrraeth Gynnar yn 12 wythnos o hyd \u2013 yn dipyn o orchest i gael pobl i gofrestru. Roedd darpariaeth dda yn golygu bod angen i deuluoedd gael perthynas gref \u00e2 staff a chyfranogwyr eraill, cymhellion fel cinio am ddim a chyflwyniad gan staff medrus, hyfforddedig yn cynnig diogelwch seicolegol<\/a> ac awydd i 'weithio gyda' pobl a pheidio \u00e2 'gwneud' iddynt.<\/p>\n Mae dull seiliedig ar asedau<\/a> yn cefnogi ffocws ar gryfderau a naratif mwy galluogol. Modelodd staff ymdrin \u00e2 gwrthdaro barn a chyfraniadau a oedd yn herio ethos y rhaglen gyda pharch a diwydrwydd dyladwy. Roedd dod o hyd i ymddygiadau cadarnhaol a sylwadau i amlygu a chysylltu \u00e2 chanlyniadau da ar gyfer pob cyfranogwr yn golygu bod pawb yn gadael yn teimlo'n fywiog, yn barod i wynebu heriau'r wythnos nesaf.<\/p>\n Roeddwn yn awyddus i gael gwared ar unrhyw stigma o\u2019r cyrsiau hyn. Defnyddiais wyddor ymddygiad<\/a> i'w 'normaleiddio' nhw \u2013 gan rannu data'n rheolaidd a stor\u00efau wedi'u \u00a0fframio'n<\/a> briodol gan y rhai a oedd yn cwblhau'r cwrs.<\/p>\n Roedd gan Geredigion nifer gyson uchel o bobl yn dilyn cyrsiau rhianta \u2013 a gynhaliwyd dros nifer o flynyddoedd. Tybiais mai'r hyn oedd yn gyfrifol am hyn oedd y staff tosturiol hynod fedrus oedd yn rhedeg y cyrsiau ac estynnwyd croeso cynnes i bawb yn gyfartal. Roeddem yn gallu dangos bod gan y cyrsiau gynrychiolaeth gyson gan amrywiaeth o rieni gyda heriau amrywiol yn eu bywydau. Cwblhaodd o leiaf 70% eu cwrs a dangosodd 80% neu fwy gynnydd yn eu hunan-effeithiolrwydd magu plant. Nod hirdymor y gwaith hwn oedd cau\u2019r bwlch mewn cyrhaeddiad addysgol ac rwyf mor falch o allu dweud bod ein rhieni a\u2019n plant wedi gwneud hynny. Roeddem yn gallu dangos bod plant rhieni a oedd wedi derbyn y rhaglen bedair blynedd lawn o 0-4 oed ac a oedd yn cael prydau ysgol am ddim yn 7 oed wedi cau\u2019r bwlch gyda\u2019u cyfoedion nad oeddent yn cael prydau ysgol am ddim am dair blynedd yn olynnol.<\/p>\n Nid oedd beirniaid rhaglen Dechrau'n Deg Llywodraeth Cymru yn hapus gyda'r dull c\u00f4d post ardal. I mi, roedd y ffaith bod y rhaglen yn cofleidio ardal gyfan yn allweddol i frwydro yn erbyn stigma a sicrhau bod y rhai anodd eu cyrraedd yn teimlo eu bod yn manteisio ar wasanaethau oherwydd bod ganddyn nhw hawl i\u2019w cael \u2013 yn yr un ffordd ag yr oedd eu holl gymdogion. Roedd allgymorth a gwaith partneriaeth cryf gyda Theuluoedd yn Gyntaf yn golygu y gallai teuluoedd y tu allan i'r ardal gael gwasanaethau o safon hefyd. Fe wnes yn si\u0175r bod unrhyw hyfforddiant a gawsom yn cael ei gynnig i bartneriaid sy\u2019n gweithio gyda theuluoedd ar draws y sir.<\/p>\n Mae\u2019r dull Human Givens<\/a> yn gosod rhai paramedrau o amgylch yr hyn sydd ei angen i fwynhau iechyd a lles fel a ganlyn:<\/p>\n \u201cGwyddom bellach fod cael ystyr a phwrpas, ymdeimlad o ewyllys a rheolaeth, cael bod eich angen gan eraill, bod \u00e2 chysylltiadau agos a chysylltiadau cymdeithasol ehangach, statws, rhoi a derbyn sylw priodol, ac ati, yn hanfodol ar gyfer iechyd a lles.\u201d<\/em><\/p>\n Mae gweithio o fewn ardal ddaearyddol ddiffiniedig yn galluogi timau i feithrin ymdeimlad o gysylltedd. Mae gweithio integredig a chyd-ddarparu gyda sefydliadau statudol a thrydydd sector yn yr ardal yn adeiladu ac yn rhannu'r ymddiriedaeth a'r ymdeimlad o berthyn. Gall staff ar draws asiantaethau sy'n dangos ymddiriedaeth fawr yn ei gilydd a rhoi negeseuon cyson roi sicrwydd ac angor mewn cyfnod anodd.<\/p>\n Roedd teuluoedd ym mhob un o'r rhaglenni'n cael cyfleoedd rheolaidd i lunio'r ffordd yr oedd gwasanaethau'n cael eu darparu a chyfleoedd ar gyfer hyfforddiant a gwaith gwirfoddol.<\/p>\n Ysgrifenna Margaret Wheatley<\/a> ein bod yn llawer mwy doeth, gofalgar a charedig nag y byddai ein cyfryngau yn ein cael ei gredu. Roeddwn yn si\u0175r bod dangos a darparu gwasanaethau cadarnhaol, caredig, tosturiol yn gyson yn allweddol i dyfu gobaith a chred yn ein cymunedau. Rwy\u2019n dal yn argyhoeddedig ei fod yn helpu i fynd i\u2019r afael \u00e2 rhai o effeithiau mwy negyddol stigma ac yn arwain at ymgysylltu cadarnhaol, cynhyrchiol.<\/p>\n Mae fframweithiau'n<\/a> helpu i lunio neu 'fframio' cyfathrebiadau effeithiol trwy gymhwyso gwyddor gymdeithasol wrth astudio sut mae pobl yn deall materion cymdeithasol.<\/p>\n Gall y naratif a ddefnyddiwn gyda ac amdanom ein hunain a\u2019n cymunedau ganolbwyntio ar gryfderau ac adeiladu ar falchder a gobaith. Mae angen gweithredu ar y cyd dros gyfnod parhaus i ail-fframio teulu, ysgol a chymuned<\/a> - i ganolbwyntio ar yr hyn sy'n iawn ac nid yr hyn sydd ddim yn iawn<\/a>.<\/p>\n Rwyf wedi bod yn ddigon ffodus i weithio gyda phobl wych, a sefydliadau a gwasanaethau llwyddiannus dros y blynyddoedd. Fy sylw i oedd eu bod wedi seilio eu llwyddiant ar ddealltwriaeth gadarn, dosturiol o angen pawb i berthyn ac i deimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a'u gwerthfawrogi am eu cryfderau penodol eu hunain. Roedd y bobl a\u2019r sefydliadau hyn yn lleisio a dathlu gwerth a chryfder perthyn yn frwd ac yn annog pawb i wneud yr un peth.<\/p>\n Ceisiais a pharhau i geisio efelychu'r athroniaeth honno. Wna\u2019i byth anghofio sylw un fam am gymorth Dechrau'n Deg \u2013 'Rydych chi'n gwneud i mi deimlo'n gyfoethog.'\u00a0 Dyma'r math o gyfoeth nad oes ganddo unrhyw stigma.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cymhwysais fel Therapydd Iaith a Lleferydd yn 1991 a gweithiais gyda phlant a'u teuluoedd am yr 16 mlynedd nesaf. Fe ddes yn fwyfwy rhwystredig gyda'r heriau dyddiol o gael effaith ddigonol gyda'r ychydig amser ac adnoddau oedd gennyf. Pan ddaeth y cyfle i wneud cais am swydd Rheolwr Dechrau\u2019n Deg yn 2007, teimlais fod gan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[146],"research-and-impact":[],"class_list":["post-15434","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","tag-tlodi-allgau-cymdeithasol"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"iStock-1360983085-1-1.jpg","filesize":534814,"sizes":{"medium":{"file":"iStock-1360983085-1-1-744x496.jpg","width":744,"height":496,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":63384,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-744x496.jpg"},"large":{"file":"iStock-1360983085-1-1-1200x800.jpg","width":1200,"height":800,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":129674,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-1200x800.jpg"},"thumbnail":{"file":"iStock-1360983085-1-1-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":55812,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"iStock-1360983085-1-1-768x512.jpg","width":768,"height":512,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":66353,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-768x512.jpg"},"1536x1536":{"file":"iStock-1360983085-1-1-1536x1024.jpg","width":1536,"height":1024,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":189728,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-1536x1024.jpg"},"2048x2048":{"file":"iStock-1360983085-1-1-2048x1365.jpg","width":2048,"height":1365,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":301856,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-2048x1365.jpg"},"reykjavik-intro":{"file":"iStock-1360983085-1-1-1920x1080.jpg","width":1920,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":235604,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-1920x1080.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]},"ID":"15433","name":"iStock-1360983085-1-1.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1.jpg","title":"iStock-1360983085-1-1.jpg","caption":"","description":"","alt":"","srcset":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-744x418.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-1360983085-1-1-1920x1080.jpg 1920w"}],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15434","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15434"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15434\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16554,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15434\/revisions\/16554"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15434"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15434"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15434"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=15434"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n
\n
\n
\n