{"id":15420,"date":"2024-06-10T14:53:59","date_gmt":"2024-06-10T14:53:59","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/prifddinas-ranbarth-caerdydd-ceir-a-datblygiad-syn-seiliedig-ar-systemau-trafnidiaeth\/"},"modified":"2025-04-11T13:28:03","modified_gmt":"2025-04-11T13:28:03","slug":"prifddinas-ranbarth-caerdydd-ceir-a-datblygiad-syn-seiliedig-ar-systemau-trafnidiaeth","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/blog-posts\/prifddinas-ranbarth-caerdydd-ceir-a-datblygiad-syn-seiliedig-ar-systemau-trafnidiaeth\/","title":{"rendered":"Prifddinas-Ranbarth Caerdydd, Ceir a datblygiad sy'n seiliedig ar systemau trafnidiaeth"},"content":{"rendered":"

Y broblem<\/strong><\/p>\n

Mae ein hecosystem cynllunio a datblygu wedi golygu ein bod wedi adeiladu \u2018yr holl bethau anghywir yn yr holl fannau anghywir\u2019 ers dros 50 mlynedd. Cartrefi, ysbytai, siopau, swyddfeydd, sinem\u00e2u, canolfannau hamdden ac ati i gyd wedi\u2019u dylunio a\u2019u lleoli ar sail mynediad i geir. Erbyn hyn, mae\u2019r ecosystem hon lle mae angen car i gyrraedd lleoedd yn golygu bod llawer o dai newydd wedi\u2019u lleoli mewn llefydd lle mae\u2019n rhaid i chi fynd i\u2019ch car bob tro rydych chi eisiau prynu peint o laeth.<\/p>\n

Y dylanwad negyddol mwyaf ar lawer o strydoedd mawr ein dinasoedd a\u2019n trefi yw\u2019r adleoli enfawr o swyddfeydd, siopau manwerthu, gwasanaethau cyhoeddus, i leoliadau y tu allan i\u2019r dref lle mae angen car i\u2019w cyrraedd<\/a> yn ystod y 50 mlynedd diwethaf. Mae de-ddwyrain Cymru yn llawn ohonynt; Porth Caerdydd, Trago Mills, Parc Imperial, Parc Spytty, Navigation Park, Ysbyty Brenhinol Morgannwg, Celtic Springs, McArthur Glen, Croes Cwrlwys, Llanfrechfa Grange.<\/p>\n

Wrth gyfuno\u2019r realiti hwn \u00e2 nifer fawr o archfarchnadoedd corfforaethol lle mae angen car i\u2019w cyrraedd, dirywiad siopau annibynnol a siopau manwerthu bwyd lleol o ganlyniad i hyn, a pha mor wrthnysig erbyn hyn yw\u2019r siopau coffi gyrru-drwodd, daw prif achos yr aflwydd sy\u2019n effeithio ar ein strydoedd mawr yn amlwg \u2013 datblygiadau y tu allan i\u2019r dref lle mae angen ceir i\u2019w cyrraedd. Mae pob un ohonom yn cau llygaid<\/a> i\u2019r sefyllfa gyda cheir ac yn methu \u00e2 chydnabod costau<\/a> cymdeithasol ac economaidd ehangach y rhyddid a ddaw yn eu sgil.<\/p>\n

Yr effaith<\/strong><\/p>\n

Mae\u2019r difrod canlyniadol a\u2019r costau allanol ehangach wedi cael eu cydnabod gan Lywodraeth Cymru a gomisiynodd adroddiad<\/a> gan yr Ymchwil i\u2019r Economi Sylfaenol yn 2021, \u201cSmall Towns Big Issues\u201d sy\u2019n taflu goleuni ar effaith negyddol datblygiadau y tu allan i drefi lle mae angen ceir i\u2019w cyrraedd, yn enwedig ar ganol trefi presennol. Daeth adroddiad<\/a> pellach gan Archwilio Cymru i\u2019r un casgliadau\u2019n fras: \u201cMae twf canolfannau manwerthu y tu allan i drefi lle mae angen ceir i\u2019w cyrraedd wedi cyfrannu\u2019n sylweddol at ddirywiad canol trefi\u201d.<\/p>\n

Mae\u2019n addysgiadol cymharu, hyd yn oed o ran ansawdd, fywiogrwydd a statws Stryd Fawr Tonypandy (Stryd Dunraven) yng nghanol Cwm Rhondda \u00e2 Stryd Fawr Treorci ar ben uchaf y Rhondda.\u00a0 Mae problemau, eiddo gwag, nifer isel o ymwelwyr, a llawer o fentrau aflwyddiannus dros ddegawdau yn gysylltiedig \u00e2 stryd fawr Tonypandy<\/a> ac fe\u2019i hystyrir yn is na\u2019r gorau.\u00a0 Mewn cyferbyniad llwyr, enillodd Stryd Fawr Treorci<\/a> \u201cstryd fawr y flwyddyn\u201d mor ddiweddar \u00e2 2019.\u00a0 Sut gall dau le mor agos gael strydoedd mawr sy\u2019n perfformio mor wahanol?<\/p>\n

Rydw i\u2019n dal fod Tonypandy wedi dioddef llawer mwy yn sgil twf y siopau y tu allan i\u2019r dref lle mae angen car i\u2019w cyrraedd. Lai na milltir o Stryd Dunraven mae siop Tesco fawr iawn yn Llwynypia; nid yw goleuadau llachar Tonysguboriau neu Bontypridd gyda siop Sainsbury ar yr A470 yn rhy bell i ffwrdd chwaith. Fodd bynnag, ychydig o le neu dir sydd ar gael yn Nhreorci neu o\u2019i chwmpas, ac mae\u2019n debyg nad oes digon o botensial masnachol i ganolfan manwerthu fawr debyg lle mae angen car i\u2019w gyrraedd yn Nhreorci (er bod Coop llai gyda maes parcio<\/em>). Mae stryd fawr Tonypandy wedi cael ei gwagio drwy dynnu gweithgarwch i lefydd fel Tesco, ond yn Nhreorci mae\u2019r rhan fwyaf o\u2019r gweithgarwch wedi aros yn lleol, mewn siopau lleol.<\/p>\n

Mae adeiladu ein bywydau o amgylch y car wedi arwain at broblem enfawr i ni. Mae ceir wedi rhoi llawer iawn o ryddid a hwylustod i filiynau o bobl, ond ar ba gost?<\/p>\n

Yr Ateb - Datblygiad sy'n seiliedig ar Systemau Trafnidiaeth (TOD)<\/strong><\/p>\n

Mae\u2019r argyfwng hinsawdd a thargedau newid modd<\/a> Llywodraeth Cymru yn mynnu ein bod yn ailystyried yn llwyr ein dull o ddefnyddio tir ac, wrth wneud hynny, yn cofleidio\u2019r hyn a elwir \u201cDatblygiad sy'n seiliedig ar Systemau Trafnidiaeth<\/a>\u201d a Creu Lleoedd<\/a> i ategu\u2019r gwaith o ddatblygu a gweithredu Metro De Cymru.<\/p>\n

Er bod llawer o ddiffiniadau o Ddatblygiad sy'n seiliedig ar Systemau Trafnidiaeth[1]<\/a>, mae angen i ni gynnwys y nodweddion allweddol canlynol yng Nghymru:<\/p>\n