{"id":15287,"date":"2022-05-24T16:43:58","date_gmt":"2022-05-24T16:43:58","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/gofynion-seilwaith-i-gymru-er-mwyn-trosglwyddo-i-economi-ffyniannus-gynaliadwy\/"},"modified":"2025-10-15T10:07:07","modified_gmt":"2025-10-15T10:07:07","slug":"gofynion-seilwaith-i-gymru-er-mwyn-trosglwyddo-i-economi-ffyniannus-gynaliadwy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/blog-posts\/gofynion-seilwaith-i-gymru-er-mwyn-trosglwyddo-i-economi-ffyniannus-gynaliadwy\/","title":{"rendered":"Gofynion seilwaith i Gymru er mwyn trosglwyddo i economi ffyniannus, gynaliadwy"},"content":{"rendered":"

Deall cyfoeth a llesiant<\/h2>\n

Ni fydd yr unfed ganrif ar hugain yn debyg i\u2019r ugeinfed ganrif. Yn fwyaf amlwg, bydd economi\u2019r dyfodol yn garbon isel, yn fwy effeithlon, yn llai dibynnol ar danwydd ffosil ac yn ddigidol iawn. Bydd angen iddo roi\u2019r gorau i ddefnyddio adnoddau naturiol mewn modd peryglus, yn enwedig y math adnewyddadwy, megis coedwigoedd, pysgodfeydd ac ecosystemau sy'n dueddol o gwympo'n anwrthdroadwy. Soniodd Adolygiad Dasgupta ar Fioamrywiaeth y llywodraeth am \u201clefelau o uchelgais, cydgysylltu ac ewyllys gwleidyddol sydd o leiaf cystal \u00e2 rhai Cynllun Marshall\u201d.<\/p>\n

Mae'r byd wedi'i drawsnewid gan argyfwng Covid-19 ac mae cymdeithas yn wynebu heriau dwys. Mae'r pandemig wedi gwaethygu anghydraddoldebau cynyddol mewn incwm, cyfoeth a mynediad at wasanaethau cyhoeddus fel iechyd, addysg, tai a thrafnidiaeth. Mae buddsoddi mewn adferiad gwydn yn gofyn am fuddsoddiad brys mewn ystod eang o asedau cynhyrchiol cyflenwol \u2013 cyfalaf dynol a chymdeithasol, cyfalaf naturiol a seilwaith \u2013 sy'n angenrheidiol i sicrhau ffyniant parhaus yn y dyfodol.<\/p>\n

Mae dull yr Economi Cyfoeth yn cydnabod natur gydgyfnerthol asedau cymdeithas. Mae buddsoddi mewn un gydran o gyfoeth yn dylanwadu ar yr enillion i bob buddsoddiad arall. Gan fod asedau yn ategu ei gilydd, bydd yr enillion i unrhyw elfen unigol yn uwch os c\u00e2nt eu trin fel portffolio cyflenwol.<\/p>\n

Er enghraifft, pan fyddwn yn buddsoddi ym myd natur, rydym yn gwella cynhyrchiant amrywiaeth o asedau craidd, gan gynnwys cyfalaf ffisegol a dynol, a thrwy hynny yn gwthio potensial cynhyrchiant yr economi yn ei flaen.<\/p>\n

Mae buddsoddi mewn coed a choetiroedd trefol yn hybu hamdden awyr agored, gydag effeithiau cadarnhaol ar iechyd corfforol a meddyliol, gan leihau beichiau ar systemau iechyd wrth gynyddu'r enillion i fuddsoddiad tai. Mae hefyd yn helpu i leihau allyriadau carbon, amsugno llygredd gronynnol niweidiol, cynyddu cadw d\u0175r, darparu gwasanaethau oeri a chysgodi yn ogystal \u00e2 hyrwyddo gweithwyr iach a hapus, sy'n fwy cynhyrchiol ac yn cymryd llai o ddyddiau i ffwrdd o'r gwaith.<\/p>\n

Ac eto, yn wahanol i gyfalaf dynol, ffisegol a gwybodaeth, mae cyfalaf naturiol \u2013 sy\u2019n darparu\u2019r blociau adeiladu ar gyfer pob math arall o gyfalaf \u2013 yn dirywio\u2019n gyffredinol.<\/a> Yn wir, mae Covid-19 wedi atgoffa\u2019r byd o\u2019r angen dybryd i gryfhau ansawdd a gwydnwch asedau naturiol. Mae angen dybryd am system fesur sy'n olrhain newidiadau mewn ystod o fesurau cyfoeth cynhwysfawr dros amser.<\/p>\n

Ariannu\u2019r trawsnewidiad gl\u00e2n a\u2019r dirwedd gyfnewidiol o gyfleoedd<\/u><\/p>\n

Bydd y rhan fwyaf o\u2019r trawsnewidiad yn cael ei ariannu gan y sector preifat, a bydd angen gwariant cyhoeddus i ddarparu\u2019r seilwaith caniat\u00e1u ffisegol, dynol a gwybodaeth.<\/p>\n

Dylai'r gwariant hwn roi cyfleoedd gwych i fuddsoddi mewn sectorau gl\u00e2n newydd sy'n defnyddio adnoddau'n effeithlon ym meysydd ynni, trafnidiaeth, amaethyddiaeth, gweithgynhyrchu ac adeiladu.<\/p>\n

Ond mae hefyd yn cyflwyno risg gynyddol o darfu a dibrisiant mewn sectorau a gweithgareddau carbon a rhai sy\u2019n defnyddio llawer o adnoddau.<\/p>\n

Bydd cyrraedd targedau hinsawdd yn golygu cael mwy allan o'r adnoddau sydd gennym. Mae hyn yn gofyn am arloesedd i gynyddu cynhyrchiant adnoddau a gwella ymatebolrwydd i alw er mwyn cyfateb i'r cyflenwad newidiol sydd ar gael (a thrwy hynny osgoi'r angen am gapasiti ychwanegol).<\/p>\n

Nid yw'r dewis arall sef llai o ddefnydd a buddsoddiad terfynol \u2013 neu 'ddad-dwf' \u2013 yn apelgar yn wleidyddol, nac yn angenrheidiol yn economaidd ac yn dechnolegol, ar yr amod bod ymgais glir a chredadwy i lywio arloesedd.<\/p>\n

Mae asedau presennol, a oedd wrth wraidd y gwaith o ysgogi twf economaidd ers y Chwyldro Diwydiannol, mewn perygl o ddod yn rhwymedigaethau. Gwyddom yn gyffredinol bellach, os ydym am gyrraedd targedau hinsawdd sy\u2019n gyson \u00e2 siawns gyfartal o gyfyngu tymheredd i 2\u00b0 uwchlaw\u2019r cyfnod cyn-ddiwydiannol, bydd angen i draean o gronfeydd olew byd-eang, hanner y cronfeydd nwy ac 80% o\u2019r cronfeydd glo presennol aros yn y ddaear, neu, os c\u00e2nt eu llosgi, bydd yn rhaid dal yr allyriadau a'u storio.<\/p>\n

Yn fwy perthnasol i Gymru\u2019r unfed ganrif ar hugain, mae seilwaith i lawr yr afon, megis porthladdoedd, piblinellau, purfeydd a chynhyrchu p\u0175er, hefyd mewn perygl o fynd yn sownd neu\u2019n ddarfodedig cyn diwedd eu hoes waith. Felly hefyd prosesau diwydiannol trwm sy'n dibynnu ar danwydd ffosil.<\/p>\n

Yn ogystal, nid yw'r risg hon o ddarfodiad yn gyfyngedig i asedau ffisegol. Mae perygl mawr y bydd asedau dynol ac anniriaethol cwmn\u00efau a rhanbarthau sy\u2019n symud yn araf hefyd yn cael eu dibrisio os nad ydynt yn ymateb i gystadleuaeth fyd-eang i drawsnewid yr economi.<\/p>\n

Yn flaenorol, roedd polis\u00efau hinsawdd yn cael eu hystyried yn anfanteision, gan wthio costau ynni i fyny ac annog cwmn\u00efau i adleoli swyddi a chyfleusterau dramor. Erbyn hyn, mae corws cynyddol o gwmn\u00efau yn gofyn i'r llywodraeth am reoliadau hinsawdd cliriach a mwy uchelgeisiol i sbarduno mantais gystadleuol. Wrth i'r byd symud i farchnadoedd carbon isel sy'n defnyddio adnoddau'n effeithlon, bydd unrhyw wledydd neu gwmn\u00efau sydd ar ei h\u00f4l hi o ran polis\u00efau a buddsoddiadau yn sylwi fwyfwy y gallai gweithgarwch cynhyrchiant uchel symud i rywle arall.<\/p>\n

Sicrhau trosglwyddiad cyfiawn a chynhwysol<\/h2>\n

Bydd y trawsnewid yn cynnwys diffyg parhad technolegol, aflonyddwch a thrawsnewid systemig. Mae'n ymwneud \u00e2 datblygiadau arloesol radical yn dod i\u2019r amlwg ac yn lledaenu, yn ogystal \u00e2 dirywiad neu ailgyfeirio diwydiannau a thechnolegau presennol ar hyd y gadwyn gyflenwi o'r cyflenwr adnoddau i'r gwneuthurwr a'r darparwr gwasanaeth i'r defnyddiwr.<\/p>\n

Ni ellir cymhwyso polis\u00efau sy'n annog trawsnewid carbon isel o'r brig i'r b\u00f4n. Bydd angen cefnogaeth y cyhoedd arnynt. Tra bod yn rhaid i lunwyr polis\u00efau baratoi cymdeithas ar gyfer economi'r unfed ganrif ar hugain, mae'n rhaid iddynt hefyd gydnabod bod bywoliaeth llawer o bobl yn gysylltiedig ag economi'r unfed ganrif ar hugain.<\/p>\n

Bydd sicrhau cyfnod pontio cyfiawn yn hanfodol ar gyfer cynnal cydlyniant cymdeithasol a chyfiawnder economaidd a galluogi\u2019r newid yn yr hinsawdd i ddatblygu. Mae hyn yn gofyn am alluogi sefydliadau sy'n ailsgilio, ail-roi a digolledu gweithwyr yr effeithir arnynt i sicrhau'r sgiliau a'r swyddi angenrheidiol i alluogi'r rhai yr effeithir arnynt gan newid i gymryd rhan yn economi'r unfed ganrif ar hugain.<\/p>\n

Y dasg bwysig i lunwyr polis\u00efau ar lefel genedlaethol, ranbarthol a lleol yw rheoli\u2019r newid anochel nad oes modd ei osgoi i economi carbon isel sy\u2019n defnyddio adnoddau\u2019n effeithlon. Po hiraf yr oedi wrth reoli'r trawsnewid hwnnw, y mwyaf yw'r dadleoliad, yr uchaf yw'r costau addasu a'r mwyaf yw'r golled o ran cystadleurwydd. Ac mae hyn heb gyfrif am y risgiau amgylcheddol.<\/p>\n

Wrth i'r byd wella o bandemig, nawr yw'r amser i adeiladu'r dyfodol.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Deall cyfoeth a llesiant Ni fydd yr unfed ganrif ar hugain yn debyg i\u2019r ugeinfed ganrif. Yn fwyaf amlwg, bydd economi\u2019r dyfodol yn garbon isel, yn fwy effeithlon, yn llai dibynnol ar danwydd ffosil ac yn ddigidol iawn. Bydd angen iddo roi\u2019r gorau i ddefnyddio adnoddau naturiol mewn modd peryglus, yn enwedig y math adnewyddadwy, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19284,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,12],"tags":[140,144],"research-and-impact":[],"class_list":["post-15287","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","category-yr-amgylchedd-a-sero-net","tag-economi","tag-sero-net"],"meta_box":{"project":12923,"lead_author":"","authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"iStock-535241135-2-scaled.jpg","filesize":328144,"sizes":{"medium":{"file":"iStock-535241135-2-744x336.jpg","width":744,"height":336,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":33875,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-744x336.jpg"},"large":{"file":"iStock-535241135-2-1200x541.jpg","width":1200,"height":541,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":81142,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-1200x541.jpg"},"thumbnail":{"file":"iStock-535241135-2-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":42642,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"iStock-535241135-2-768x346.jpg","width":768,"height":346,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":36075,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-768x346.jpg"},"1536x1536":{"file":"iStock-535241135-2-1536x693.jpg","width":1536,"height":693,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":128037,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-1536x693.jpg"},"2048x2048":{"file":"iStock-535241135-2-2048x924.jpg","width":2048,"height":924,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":216768,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-2048x924.jpg"},"reykjavik-intro":{"file":"iStock-535241135-2-1920x1080.jpg","width":1920,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":237917,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-1920x1080.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]},"original_image":"iStock-535241135-2.jpg","ID":"15286","name":"iStock-535241135-2-scaled.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-scaled.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-scaled.jpg","title":"iStock-535241135-2.jpg","caption":"","description":"","alt":"","srcset":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-744x418.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/iStock-535241135-2-1920x1080.jpg 1920w"}],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15287"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16499,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15287\/revisions\/16499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15287"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=15287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}