Mae cysylltiad annatod rhwng seilwaith a llesiant. Bydd seilwaith da, wedi'i ddylunio'n dda ac wedi'i leoli'n dda, wedi'i ddatblygu yn unol ag egwyddorion cadarn ac ar y cyd \u00e2'r defnyddwyr, yn debygol o gynhyrchu canlyniadau rhagorol am gyfnod hir. Mae'r gwrthwyneb hefyd yn wir.<\/p>\n
Mae'r sylwebaeth newydd gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru<\/a><\/u> (WCPP) \u2013 \u201cSeilwaith a llesiant hirdymor\u201d \u2013 yn tynnu sylw at gymhlethdodau integreiddio llesiant yn y broses o wneud penderfyniadau ar seilwaith (TL:DR<\/a><\/u>; ni fydd yr hyn sy'n gweithio mewn un lle o reidrwydd yn gweithio mewn un arall, ond bydd yr egwyddorion cywir a gymhwysir ym mhobman yn cynhyrchu canlyniadau sy'n debygol o fodloni disgwyliadau).<\/p>\n Mae'r adroddiad yn cyd-fynd yn gryf \u00e2'm safbwyntiau personol ar ddylunio seilwaith y dyfodol. Oes, rhaid i seilwaith alinio ag anghenion defnyddwyr cyfredol. Ond mae\u2019r gallu i addasu seilwaith wrth i'r anghenion hynny ddatblygu yr un mor bwysig. Weithiau bydd ein gofynion yn datblygu mewn ffyrdd syfrdanol neu annisgwyl. Nid oes rhaid i ni gofio\u2019n rhy bell yn \u00f4l i ddeall sut y gall cymdeithas newid yn radical, mewn ychydig wythnosau byr yn unig.<\/p>\n Yn anffodus, mae'n annhebygol y bydd yn rhaid i ni aros yn rhy hir nes bod newidiadau yn y dyfodol hefyd yn dechrau effeithio ar ein cymdeithas a'n seilwaith, a hynny hefyd mewn ffyrdd radical. Mae Cymru'n mynd i wynebu lefelau uwch o lifogydd, erydu arfordirol, sychder a thanau gwyllt<\/a><\/u>. Bydd ein creadigrwydd a'n dychymyg yn cael eu profi wrth i ni geisio caffael seilwaith yr unfed ganrif ar hugain, gyda dealltwriaeth gyfyngedig o effeithiau hinsawdd gynyddol ansefydlog a ffyrnig yn y dyfodol.<\/p>\n Mae natur hirhoedlog buddsoddiadau a datblygiadau mewn seilwaith yn cynyddu'r angen i wneud pethau'n iawn ar y dechrau a gwerth gwneud hynny. Gall canlyniadau, da a drwg, gael dylanwadau am ddegawdau.<\/p>\n Yn hynny o beth, mae papur WCPP yn hollol gywir. Rwy'n cytuno bod 'dadansoddiadau cost a budd' traddodiadol yn gyffredinol wedi ffafrio dulliau sy'n allanoli costau, er anfantais i natur ac i'r tlotaf mewn cymdeithas sydd leiaf abl i 'brynu' eu ffordd allan o amgylchiadau niweidiol. Fodd bynnag, byddwn yn mynd ymhellach o hyd. Er enghraifft, nid yw dull Llyfr Gwyrdd<\/a><\/u> Trysorlys y DU o ariannu prosiectau seilwaith mawr yn gyhoeddus ar hyn o bryd yn caniat\u00e1u i lawer o'r manteision posibl sy\u2019n anodd eu cyfrifo (ond mawr iawn), ymhell yn y dyfodol, gael eu cyfrifo.<\/p>\n Er enghraifft; pe bai morlyn llanw yn cael ei ddatblygu a allai ddarparu trydan adnewyddadwy, sydd ar yr un pryd yn amddiffyn arfordir sy'n agored i niwed rhag erydiad a llifogydd oherwydd bod lefelau'r m\u00f4r yn codi, a fyddai dulliau prisio cyfredol yn ein galluogi i gyfrifo'r manteision addawol ar gyfer degau o filoedd o berchnogion tai yn y dyfodol na fyddent wedyn yn dioddef yr ing seicolegol o ddioddef llifogydd? Nid wyf yn credu; ac eto, dyna'r union fath o drafodaethau a allai gynnig y gwerth cyffredinol gorau i gymdeithas.<\/p>\n Gyda'r offer sydd ar gael i ni ar hyn o bryd, ni allwn gyfrifo, na hyd yn oed amcangyfrif, y gwahanol ganlyniadau posibl sy'n deillio o unrhyw ddarn penodol o seilwaith. Ond mae'r WCPP yn gwneud cyfraniad defnyddiol i'r sgwrs drwy bwysleisio nad yw llesiant bellach yn 'braf i'w gael', ond yn rhan annatod o bolisi cyhoeddus Cymru.<\/p>\n