{"id":14972,"date":"2018-06-18T14:38:44","date_gmt":"2018-06-18T14:38:44","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/llunio-polisi-yn-seiliedig-ar-dystiolaeth-a-yw-brocera-gwybodaeth-yn-gweithio\/"},"modified":"2025-04-11T13:26:18","modified_gmt":"2025-04-11T13:26:18","slug":"llunio-polisi-yn-seiliedig-ar-dystiolaeth-a-yw-brocera-gwybodaeth-yn-gweithio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/blog-posts\/llunio-polisi-yn-seiliedig-ar-dystiolaeth-a-yw-brocera-gwybodaeth-yn-gweithio\/","title":{"rendered":"Llunio polisi yn seiliedig ar dystiolaeth: a yw brocera gwybodaeth yn gweithio?"},"content":{"rendered":"

Mae Sarah Quarmby<\/a> yn cynnig cip y tu \u00f4l i\u2019r llenni yng Nghanolfan Polisi Cyhoeddus Cymru<\/a> i weld sut mae eu gwaith o ddydd i ddydd yn manteisio ar y corff o wybodaeth sydd ar gael am y defnydd o dystiolaeth wrth lunio polisi. <\/em><\/p>\n

Mae yna ddiddordeb eang a pharhaus ynghylch r\u00f4l tystiolaeth yn y broses o lunio polisi. Ond gan fod y gwaith o lunio polisi yn fl\u00ear a chymhleth yn ei hanfod, nid oes un ffordd gyffredinol o sicrhau bod tystiolaeth yn cael ei defnyddio. Yn y cyd-destun hwn, mae \u201cbroceriaid gwybodaeth\u201d yn cael eu cydnabod fwyfwy fel ffordd bosibl o wella\u2019r broses o lunio polisi yn seiliedig ar dystiolaeth.<\/p>\n

Mae broceriaid gwybodaeth yn unigolion neu sefydliadau sy\u2019n pontio\u2019r bwlch rhwng ymchwil academaidd a\u2019r broses o lunio polisi. Maent yn gweithio i sicrhau bod tystiolaeth ddefnyddiol yn cyrraedd y bobl gywir, mewn fformat priodol, ar adeg addas.<\/p>\n

\u201cMae brocera gwybodaeth llwyddiannus yn seiliedig ar adeiladu perthnasau sy\u2019n llawn ffydd. Mae hyn yn gofyn am ddealltwriaeth fanwl o\u2019r byd academaidd a\u2019r broses o lunio polisi, gan gynnwys eu gwerthoedd, eu harferion a\u2019u cymhellion.\u201d<\/p>\n

Cyfyngedig yw\u2019r sail dystiolaeth am froceriaid gwybodaeth, ond mae canfyddiadau rhagarweiniol yn awgrymu bod ganddynt y potensial i wella a chynyddu\u2019r defnydd o dystiolaeth.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sut mae brocera gwybodaeth yn gweithio yn ymarferol?<\/strong><\/p>\n

Am y chwe mis diwethaf, dwi wedi bod yn gweithio fel Cynorthwy-ydd Ymchwil yng Nghanolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, canolfan ymchwil annibynnol sy\u2019n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.<\/p>\n

Agorodd y Ganolfan ym mis Hydref 2017, gan adeiladu ac ehangu ar waith ei rhagflaenydd, y Sefydliad Polisi Cyhoeddus i Gymru<\/a><\/u>, ac mae\u2019n aelod o\u2019r rhwydwaith o Ganolfannau What Works<\/a><\/u> sydd wedi\u2019u lleoli ledled y DU.<\/p>\n

Rydym yn gweithio\u2019n agos \u00e2 Gweinidogion Llywodraeth Cymru ac arweinwyr gwasanaethau cyhoeddus i\u2019w helpu i nodi eu hanghenion tystiolaeth a hwyluso\u2019r broses o ddarparu\u2019r dystiolaeth honno. Yn ymarferol, golyga hyn ein bod yn arwain cyfres o brosiectau, pob un yn gysylltiedig \u00e2 pholisi neu bwnc gwasanaeth cyhoeddus gwahanol, o\u2019r cam syniadau cyntaf i gyflwyno\u2019r cynnyrch terfynol.<\/p>\n

Edrychwn ar ein gwaith gyda Llywodraeth Cymru fel enghraifft. Mae\u2019r prosiectau fel arfer yn dechrau drwy gwrdd \u00e2 Gweinidogion, eu cynghorwyr arbennig a\/neu swyddogion polisi (dan nawdd Swyddfa\u2019r Cabinet) i drafod meysydd gwaith posibl.<\/p>\n

Pan fyddwn wedi cytuno ar y math o dystiolaeth a fyddai\u2019n ddefnyddiol iddynt, byddwn yn cynnal adolygiad byr o\u2019r hyn rydym eisoes yn ei wybod am y pwnc. Ar y pwynt hwn, gallwn benderfynu a fyddwn yn gwneud yr ymchwil yn fewnol neu\u2019n ei gomisiynu i arbenigwr allanol. Os rhown y prosiect ar gontract allanol, byddwn yn dod o hyd i\u2019r arbenigwyr mwyaf priodol ac yn cysylltu \u00e2 nhw i weld a fyddai diddordeb ganddynt mewn gweithio gyda ni.<\/p>\n

Mae pob prosiect yn wahanol, ond mae ein gwaith yn aml yn cynnwys hwyluso a rheoli perthnasau rhwng yr arbenigwyr a Llywodraeth Cymru yn ogystal \u00e2 sicrhau cyfathrebu effeithiol fel bod y cynnyrch terfynol yn bodloni disgwyliadau.<\/p>\n

Mae ffurf y dystiolaeth sy\u2019n cael ei llunio yn dibynnu ar fanylion pob prosiect. Gall fod yn adroddiad (gallwch weld enghraifft yma<\/a><\/u>), digwyddiad<\/a><\/u>, gweithdy<\/a><\/u>, neu\u2019n syml gyfres o sgyrsiau strwythuredig rhwng yr arbenigwr a Llywodraeth Cymru.<\/p>\n

\u201cFel hyn, gallwn bontio\u2019r bwlch rhwng ymchwilwyr academaidd a llunwyr polisi, sydd wedi cael eu hystyried yn ddwy gymuned ar wah\u00e2n ers cryn amser.\u201d<\/p>\n

Mae theori \u201cDwy Gymuned\u201d<\/a><\/u> Nathan Caplan yn dal i fod yn adnodd defnyddiol ar gyfer meddwl am sut mae cau\u2019r bwlch rhwng ymchwil academaidd a llunio polisi. Mae\u2019n awgrymu bod y systemau gwerth a\u2019r amserlenni y mae\u2019r byd ymchwil a\u2019r byd llunio polisi yn eu defnyddio yn hollol wahanol i\u2019w gilydd - fel petai\u2019r ddwy gymuned yn siarad ieithoedd gwahanol.<\/p>\n

Mae llunwyr polisi\u2019n wynebu pwysau gwleidyddol a chraffu cyhoeddus ac yn chwilio am fewnbwn amserol ac ymarferol i mewn i faterion polisi, tra bod gan academyddion fwy o ddiddordeb mewn ymchwil tymor hwy sy\u2019n cael ei lywio gan theori, ac maent dan bwysau i gyhoeddi mewn cyfnodolion academaidd. Soniodd Caplan am yr angen am gyfryngwyr sy\u2019n sympathetig i\u2019r ddau ddiwylliant; gall y rhain gyfryngu a sicrhau\u2019r canlyniadau gorau posibl.<\/p>\n

Pam bod hyn yn bwysig?<\/strong><\/p>\n

Mae ein gwaith yn y Ganolfan yn gweithredu rhywfaint o\u2019r ymchwil diweddaraf ar annog y defnydd o dystiolaeth wrth lunio polisi.<\/p>\n

Edrychodd astudiaeth ddiweddar<\/a><\/u> gan y Gynghrair ar gyfer Tystiolaeth Ddefnyddiol ar yr hyn y gellir ei wneud i roi llunwyr polisi mewn safle lle maent yn gallu ac yn cael eu cymell i wneud defnydd o dystiolaeth, a nodwyd chwe \u201cmecanwaith\u201d i wella a chynyddu\u2019r defnydd o dystiolaeth. Mae ein dull gweithredu\u2019n canolbwyntio ar bedwar o\u2019r rhain: meithrin cyd-ddealltwriaeth o anghenion tystiolaeth a chwestiynau polisi, hwyluso cyfathrebu a mynediad i dystiolaeth, hwyluso rhyngweithio rhwng pobl sy\u2019n gwneud penderfyniadau ac ymchwilwyr, ac adeiladu\u2019r set sgiliau sydd ei hangen i ymgysylltu ag ymchwil.<\/p>\n

Yn wir, mae\u2019r ffordd rydym yn gweithredu yn cael ei llywio gan amrywiaeth eang o lenyddiaeth academaidd ar lunio polisi. Er enghraifft, rydym yn edrych ar ddulliau amgen o gyflwyno tystiolaeth ar hyn o bryd.<\/p>\n

Mae ymchwil yn awgrymu bod llunwyr polisi yn aml yn ymateb i naratifau ac astudiaethau achos sy\u2019n dangos sut mae polis\u00efau yn effeithio ar fywydau unigolion o ddydd i ddydd. Mae cefnogwyr y ffordd hon o feddwl yn honni<\/a><\/u> bod tystiolaeth sy\u2019n cael ei chyflwyno fel hyn yn fwy tebygol o lawer o gael ei defnyddio. Y broblem gyda\u2019r dull gweithredu hwn yw bod yna oblygiadau o ran yr angen am niwtraliaeth academaidd, a dydyn ni ddim eisiau cyfaddawdu statws diduedd y Ganolfan.<\/p>\n

\u201cMae brocera gwybodaeth yn broses sy\u2019n mynd rhagddi, ond mae ymchwil yn awgrymu<\/a><\/u> ei bod hi\u2019n bwysig sicrhau nad yw\u2019r dull \u2018profi a methu\u2019 cynnar o hwyluso\u2019r defnydd o dystiolaeth yn y gwaith o lunio polisi yn troi\u2019n strategaeth anaddas yn y tymor hwy.\u201d<\/p>\n

Am y rheswm hwn, rydym yn mireinio ein \u2018theori newid\u2019, h.y. yr hyn rydym eisiau ei wneud, sut byddwn yn gwneud hynny, a sut byddwn yn mesur ein llwyddiant. Maes o law bydd hyn yn ein galluogi i asesu a ydym wedi bod yn effeithiol, a pha dulliau sydd wedi gweithio\u2019n well neu\u2019n waeth nag eraill.<\/p>\n

Rydym yn gwybod bod ein model yn gweithio yn ein cyd-destun ni, ac mae gennym lawer o enghreifftiau o\u2019n gwaith gyda Llywodraeth Cymru i gefnogi hyn. Ond yr her yw systemu ffyrdd o weithio a chasglu enghreifftiau clir o le a pham rydym wedi gallu cael effaith yn y \u2018byd go iawn\u2019.<\/p>\n

Ymddangosodd yr erthygl hon yn wreiddiol ar flog British Politics and Policy Ysgol Economeg Llundain (LSE)<\/a><\/u><\/em>.<\/u><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mae Sarah Quarmby yn cynnig cip y tu \u00f4l i\u2019r llenni yng Nghanolfan Polisi Cyhoeddus Cymru i weld sut mae eu gwaith o ddydd i ddydd yn manteisio ar y corff o wybodaeth sydd ar gael am y defnydd o dystiolaeth wrth lunio polisi. Mae yna ddiddordeb eang a pharhaus ynghylch r\u00f4l tystiolaeth yn y […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9285,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"research-and-impact":[133,130],"class_list":["post-14972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized-cy","research-and-impact-dulliau-ac-agweddau","research-and-impact-rol-kbos"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"Collaboration-scaled.jpg","filesize":755221,"sizes":{"medium":{"file":"Collaboration-744x496.jpg","width":744,"height":496,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":94467,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-744x496.jpg"},"large":{"file":"Collaboration-1200x800.jpg","width":1200,"height":800,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":213093,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-1200x800.jpg"},"thumbnail":{"file":"Collaboration-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":84282,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"Collaboration-768x512.jpg","width":768,"height":512,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":99582,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-768x512.jpg"},"1536x1536":{"file":"Collaboration-1536x1024.jpg","width":1536,"height":1024,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":324062,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-1536x1024.jpg"},"2048x2048":{"file":"Collaboration-2048x1365.jpg","width":2048,"height":1365,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":524964,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-2048x1365.jpg"},"reykjavik-intro":{"file":"Collaboration-1920x1080.jpg","width":1920,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":422880,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-1920x1080.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"2.8","credit":"Getty Images\/iStockphoto","camera":"NIKON D3X","caption":"Marketing Analysis Accounting Team Business Meeting Concept","created_timestamp":"1444873047","copyright":"Rawpixel Ltd","focal_length":"56","iso":"100","shutter_speed":"0.0125","title":"Marketing Analysis Accounting Team Business Meeting Concept","orientation":"0","keywords":["Businesswoman","Businessman","Brainstorming","Conference Table","Multi-Ethnic Group","Meeting","Global Business","Planning","Cooperation","Teamwork","Discussion","Business","Directly Above","Aerial View","High Angle View","Design Professional","Business Person","Professional Occupation","Occupation","Document","Corporate Business"]},"original_image":"Collaboration.jpg","ID":"9285","name":"Collaboration-scaled.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-scaled.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-scaled.jpg","title":"Marketing Analysis Accounting Team Business Meeting Concept","caption":"","description":"Marketing Analysis Accounting Team Business Meeting Concept","alt":"","srcset":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-744x418.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Collaboration-1920x1080.jpg 1920w"}],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14972"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16419,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14972\/revisions\/16419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14972"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=14972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}