{"id":21174,"date":"2026-06-03T12:58:00","date_gmt":"2026-06-03T12:58:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpp.org.uk\/?post_type=news&#038;p=21174"},"modified":"2026-06-03T15:57:57","modified_gmt":"2026-06-03T15:57:57","slug":"dull-arloesol-yn-darparu-atebion-syn-seiliedig-ar-dystiolaeth-i-fynd-ir-afael-a-stigma-tlodi","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/news\/dull-arloesol-yn-darparu-atebion-syn-seiliedig-ar-dystiolaeth-i-fynd-ir-afael-a-stigma-tlodi\/","title":{"rendered":"Dull arloesol yn darparu atebion sy\u2019n seiliedig ar dystiolaeth i fynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru wedi cefnogi llunwyr polis\u00efau, ymarferwyr ac arbenigwyr profiad bywyd yn Abertawe i ddatblygu atebion sy\u2019n seiliedig ar dystiolaeth i helpu gwasanaethau cyhoeddus i newid y sefyllfa o ran mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi, agwedd wanychol at dlodi sy\u2019n gallu effeithio ar iechyd meddwl ac atal unigolion rhag cael gafael ar gymorth hanfodol gan gynnwys cymorth ariannol.<br><br>Bydd canlyniadau\u2019r prosiect ymchwil cydweithredol <strong>- Lleisiau Abertawe - Mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi gyda\u2019n gilydd -<\/strong> yn llywio strategaeth mynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi Cyngor Abertawe ac yn cwblhau corff o waith gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru a allai helpu\u2019r ymdrechion i leihau stigma tlodi yn sylweddol wrth ddylunio a darparu gwasanaethau cyhoeddus.*<strong><em><br><\/em><br>Y prif ganfyddiadau<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sut mae pobl yn profi stigma tlodi yn Abertawe?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fe wnaeth yr <strong><a href=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Understanding-and-tackling-poverty-stigma-in-Swansea-May-2026-WELSH-final-1.pdf\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Understanding-and-tackling-poverty-stigma-in-Swansea-May-2026-WELSH-final-1.pdf\">ymchwil cymunedol<\/a><\/strong>, sy\u2019n seiliedig ar brofiad byw o dlodi yn Abertawe, ganfod y canlynol:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Mae profiadau cynnar o stigma tlodi yn gallu llywio sut mae unigolion yn gweld eu hunain drwy gydol eu bywydau, er gwaethaf ymdrechion rhieni i warchod eu plant rhag sefyllfa eu teulu.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae cyfryngau traddodiadol a chymdeithasol yn gallu atgyfnerthu stigma tlodi, drwy roi pwysau ar deuluoedd i ddangos ffordd o fyw nad ydyn nhw\u2019n gallu ei fforddio, yn enwedig o amgylch achlysuron arbennig fel y Nadolig.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae ceisio cael gafael ar wasanaethau yn gallu digalonni pobl. Mae banciau bwyd, asesiadau budd-daliadau a systemau cymorth eraill yn gallu achosi stigma i unigolion mewn tlodi, yn enwedig pan mae\u2019n rhaid iddyn nhw ailadrodd profiadau personol ar draws gwahanol wasanaethau.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae stigma tlodi yn dwys\u00e1u pan mae pobl yn teimlo eu bod yn cael eu beio neu\u2019n cael eu hystyried yn ddiog am ddewisiadau sy\u2019n cael eu llywio gan dlodi a\u2019r systemau o\u2019u cwmpas, fel trapiau cymhelliant i weithio.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae stigma tlodi yn gallu rhyngweithio \u00e2 mathau eraill o wahaniaethu, gan gynnwys yr hyn sy\u2019n cael ei brofi gan bobl ag anableddau neu bobl o wledydd eraill.<\/li>\n\n\n\n<li>Mae adeiladau digroeso, gan gynnwys presenoldeb swyddogion diogelwch, yn gallu creu canfyddiad nad yw pobl sydd angen cael gafael ar wasanaethau yn cael eu croesawu na\u2019u gwerthfawrogi.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><strong><em>Beth mae polisi ac ymarfer yn gallu ei wneud i leihau stigma tlodi?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mae <a href=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Voices-of-Swansea-Challenging-poverty-stigma-together-May-2026-WELSH-final.pdf\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/Voices-of-Swansea-Challenging-poverty-stigma-together-May-2026-WELSH-final.pdf\"><strong>Lleisiau Abertawe - Mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi gyda\u2019n gilydd<\/strong> <\/a>yn argymell camau blaenoriaeth y gallai gwasanaethau cyhoeddus eu cymryd i leihau a mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma.<br><br>Mae\u2019r rhain yn canolbwyntio ar dair thema allweddol:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Cael gwared ar y stigma sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 chael gafael ar gymorth;<\/li>\n\n\n\n<li>Darparu gwasanaethau gydag urddas a pharch a;<\/li>\n\n\n\n<li>Newid yr iaith, y diwylliant a\u2019r systemau sy\u2019n gysylltiedig \u00e2'r ffordd y mae gwasanaethau cyhoeddus yn cael eu cynllunio a\u2019u darparu.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O fewn pob un o\u2019r tair thema hyn, mae\u2019r adroddiad yn cynnwys argymhellion ymarferol ar gyfer newid.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mae cael gwared ar stigma o gael gafael ar gymorth<\/strong> yn cynnwys:<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>dileu asesiadau ailadroddus;<\/li>\n\n\n\n<li>cynnig mwy nag un gwasanaeth o dan yr un to; a<\/li>\n\n\n\n<li>symleiddio prosesau cymorth ar draws adrannau awdurdodau lleol.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br><strong>Mae darparu gwasanaethau gydag urddas a pharch<\/strong> yn cynnwys:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sicrhau bod gwasanaethau\u2019n gyfleus i\u2019r bobl sydd angen cael gafael arnyn nhw, er enghraifft drwy gynnal opsiynau mynediad corfforol i osgoi allg\u00e1u digidol;<\/li>\n\n\n\n<li>darparu hyfforddiant ar stigma tlodi i weithwyr proffesiynol er mwyn mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma wrth gynllunio a darparu gwasanaethau; ac<\/li>\n\n\n\n<li>archwilio ffyrdd o gefnogi\u2019r grwpiau sydd fwyaf tebygol o brofi stigma tlodi yn well, fel ceiswyr lloches a ffoaduriaid, sy\u2019n aml yn wynebu diweithdra.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mae newid diwylliant, iaith a systemau<\/strong> yn cynnwys:<strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>cynyddu cyfranogiad pobl sydd \u00e2 phrofiad uniongyrchol yn y gwaith o ddylunio, darparu a gwerthuso gwasanaethau; a<\/li>\n\n\n\n<li>symleiddio ac ailddiffinio iaith pethau fel ffurflenni a llythyrau.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Dywedodd Cyfarwyddwr Polisi ac Ymarfer (Gwasanaethau Cyhoeddus) Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, Amanda Hill-Dixon, \u2018Mae\u2019r ffaith ein bod wedi gallu cydgynhyrchu \u2018Lleisiau Abertawe - Mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi gyda\u2019n gilydd\u2019 gyda th\u00eem o ymchwilwyr cymunedol yn Abertawe wedi gwneud gwahaniaeth enfawr i ddod o hyd i atebion polisi ymarferol, lleol i\u2019r agwedd wanychol hon ar dlodi. Ynghyd \u00e2 chanlyniadau arolwg Cymru gyfan a gomisiynwyd gennym ni ar raddfa a natur stigma tlodi yng Nghymru, a thystiolaeth academaidd ar yr hyn sy\u2019n gweithio i fynd i\u2019r afael ag ef, mae gennym ni bellach gronfa o wybodaeth i helpu gwasanaethau cyhoeddus i fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r mater pwysig hwn.<br>\u201cMae\u2019n galonogol y bydd Cyngor Abertawe yn defnyddio\u2019r ymchwil hwn a gynhyrchwyd ar y cyd i lywio ei strategaeth mynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi ac rydym ni\u2019n hyderus y bydd llawer o awdurdodau lleol a gwasanaethau cyhoeddus eraill ledled Cymru a\u2019r tu hwnt yn ei gael yn ddefnyddiol hefyd.\u201d<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br>Dywedodd Dr Tarh Martha Ako Mfortem, un o\u2019r ymchwilwyr cymunedol a weithiodd ar y prosiect, \u201cMae ein canfyddiadau\u2019n cyfeirio at bolis\u00efau sy\u2019n methu, nid pobl. Mae\u2019n hanfodol cynnwys pawb yn y gwaith o lunio polis\u00efau sy\u2019n ceisio mynd i\u2019r afael \u00e2\u2019u hanghenion. Rydym ni bellach yn gwybod bod cymorth ac ymyrraeth gynnar yn gallu atal stigma a'i effeithiau hirdymor.\"&nbsp;<br><br>Dywedodd Jane Whitmore, Prif Swyddog Dros Dro Cyngor Abertawe ar gyfer Comisiynu ac Adnoddau: \u201cRydym ni\u2019n falch o weld y gwaith gwerthfawr hwn yn dod at ei gilydd. Bydd yr ymchwil hwn yn cyfrannu'n uniongyrchol at strategaeth mynd i'r afael \u00e2 thlodi Cyngor Abertawe sydd ar y gweill ac mae'r ffaith ei fod wedi'i gynhyrchu ar y cyd gan ymchwilwyr cymunedol sydd wedi casglu mewnwelediad hanfodol i sut mae stigma tlodi yn effeithio ar fywydau pobl yn Abertawe a pha gamau mae modd eu cymryd i fynd i'r afael \u00e2 hyn yn ychwanegu llawer mwy o ystyr ac arwyddoc\u00e2d i'w canfyddiadau.\"&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><br>Fel rhan o brosiect Lleisiau Abertawe, comisiynodd Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru gyfres o ffotograffau o bobl a lleoedd o amgylch Abertawe sy\u2019n dangos ymarfer cynhwysol a chefnogol yn unol ag argymhellion allweddol yr ymchwil. Dyluniwyd y gyfres ar y cyd \u00e2\u2019r t\u00eem o ymchwilwyr cymunedol a gyd-gynhyrchodd yr ymchwil a gwnaed y delweddau gan Sukhy Hullait sydd wedi arwain prosiectau ffotograffig di-stigma eraill.<br><br>*Mae gwaith Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru ar stigma tlodi yn cynnwys <a href=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/report\/adolygiad-cyflym-o-dystiolaeth-am-stigma-tlodi-tudalen-gyhoeddiadau\/\">Beth sy\u2019n gweithio i fynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi<\/a>, adolygiad o dystiolaeth ryngwladol a <a href=\"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/report\/codir-caead-ar-stigma-tlodi-yng-nghymru\/\">Codi\u2019r Clawr ar stigma tlodi<\/a>, arolwg YouGov a ddatgelodd fod 25% o boblogaeth oedolion Cymru wedi profi rhyw fath o stigma tlodi yn y flwyddyn flaenorol. Mae\u2019r Ganolfan hefyd wedi cynnal Rhwydwaith Deall Stigma Tlodi dros y ddwy flynedd ddiwethaf, gan ddod \u00e2 phrofiad bywyd ac arbenigedd ymarferwyr ac academyddion at ei gilydd i rannu gwybodaeth.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lleisiau Abertawe - Mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi gyda\u2019n gilydd, adroddiad a luniwyd ar y cyd ag ymchwilwyr cymunedol yn Abertawe \u2013 mae\u2019n darparu atebion sy\u2019n seiliedig ar dystiolaeth i helpu gwasanaethau cyhoeddus i newid y sefyllfa o ran stigma tlodi, agwedd wanychol at dlodi sy\u2019n gallu effeithio ar iechyd meddwl ac atal unigolion rhag cael gafael ar gymorth hanfodol gan gynnwys cymorth ariannol.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21167,"template":"","categories":[18],"tags":[146],"research-and-impact":[],"class_list":["post-21174","news","type-news","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","tag-tlodi-allgau-cymdeithasol"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news\/21174","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news\/21174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21196,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news\/21174\/revisions\/21196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21174"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=21174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}