Mae'r arolwg mawr cyntaf o hyd a lled stigma tlodi yng Nghymru wedi canfod bod 25% o boblogaeth Cymru wedi profi stigma tlodi 'bob amser', 'yn aml' neu 'weithiau' yn ystod y flwyddyn ddiwethaf.<\/p>\n\n\n\n
Comisiynwyd Sefydliad Bevan gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru i gynnal yr arolwg fel rhan o waith y Ganolfan i gefnogi'r sector cyhoeddus yng Nghymru er mwyn deall a mynd i'r afael \u00e2'r mater yn well - i 'leihau, yn hytrach nag achosi stigma tlodi' wrth greu a darparu polis\u00efau a gwasanaethau.<\/p>\n\n\n\n
Mae'r arolwg, a gynhaliwyd gan YouGov ac a gefnogir gan bartner y Ganolfan, yr Arsyllfa Polisi Cyhoeddus Rhyngwladol (IPPO), yn datgelu i ba raddau y mae'r dimensiwn cudd, ond niweidiol, hwn o dlodi yn effeithio ar grwpiau mawr o boblogaeth Cymru, gyda phobl ifanc yn llawer mwy tebygol o gael eu heffeithio na chenedlaethau h\u0177n.<\/p>\n\n\n\n
Dangosodd adroddiad blaenorol y Ganolfan, Adolygiad o Dlodi ac Allg\u00e1u Cymdeithasol yng Nghymru, fod stigma tlodi yn fath o ddioddefaint a all effeithio ar allu neu barodrwydd pobl i geisio cymorth neu gymryd rhan lawn yn eu cymunedau. I bob pwrpas, mae\u2019n rhwystr rhag dianc o dlodi.<\/p>\n\n\n\n
Mae\u2019r arolwg yn edrych ar lefelau stigma tlodi yng Nghymru - stigma personol* a stigma strwythurol canfyddedig - a pha grwpiau o gymdeithas yng Nghymru sy\u2019n fwyaf tebygol o\u2019u profi.<\/p>\n\n\n\n
Prif ganfyddiadau:<\/p>\n\n\n\n
Dadansoddwyd yr arolwg gan Dr Greig Inglis o Brifysgol Gorllewin yr Alban ac Amanda Hill-Dixon a Josh Coles-Riley o'r Ganolfan. Mewn blog cysylltiedig, mae Dr Steffan Evans, Pennaeth Polisi (Tlodi) Sefydliad Bevan, wedi canmol y Ganolfan am godi proffil stigma tlodi ac wedi tynnu sylw at bolis\u00efau a all helpu i\u2019w leihau \u2013 gan bwysleisio mai tlodi ei hun yw prif sbardun y broblem.<\/p>\n\n\n\n
Dywedodd Uwch-gymrawd Ymchwil y Ganolfan, Amanda Hill-Dixon: \u201cYn ogystal \u00e2 gorfod ymdopi ag incwm annigonol a chostau uchel, mae gormod o bobl hefyd yn gorfod delio \u00e2 rhwystr ychwanegol ar ffurf stigma tlodi a\u2019r baich iechyd meddwl ac allg\u00e1u cymdeithasol y gall hyn ei achosi. <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cYn rhyfedd ddigon, mae bron pawb yng Nghymru yn credu mewn stigma tlodi strwythurol, sy\u2019n awgrymu\u2019n gryf bod stigma tlodi yn fater systemig y mae angen i ni roi sylw iddo. Ac er bod llawer o\u2019r prif ffactorau sy\u2019n sbarduno tlodi y tu allan i reolaeth llywodraeth leol a chenedlaethol Cymru, drwy fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r stigma sy\u2019n gysylltiedig \u00e2 thlodi, gall dylunwyr a darparwyr gwasanaethau cyhoeddus ac elusennol gyfyngu ar effeithiau tlodi.<\/p>\n\n\n\n \u201cMae\u2019n galonogol bod cymaint o frwdfrydedd ymysg gwasanaethau cyhoeddus i weithio gyda ni ac eraill i fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r mater hwn er mwyn gwella bywydau\u2019r rheini sy\u2019n profi caledi sylweddol.\u201d<\/p>\n\n\n\n Ychwanegodd Steffan Evans, Pennaeth Polisi (Tlodi) Sefydliad Bevan: \u201cMae adroddiad Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn taflu goleuni ar yr agwedd hon ar dlodi - agwedd na cheir llawer o drafod arni\u2019n aml - ac mae\u2019n ein helpu i ddeall pa gamau y dylid eu blaenoriaethu i fynd i\u2019r afael \u00e2 hyn. <\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cAchos sylfaenol stigma tlodi yw tlodi ei hun, ond gall stigma waethygu effaith tlodi. Er enghraifft, os bydd y dirywiad yn iechyd meddwl person yn arwain at leihau ei oriau gwaith, bydd ei risg o fyw mewn mwy o dlodi yn cynyddu. Os bydd rhywun yn dewis peidio \u00e2 hawlio\u2019r holl gymorth y mae ganddo hawl iddo, bydd yn wynebu hyd yn oed mwy o galedi ariannol. Bydd plant sy\u2019n absennol o\u2019r ysgol oherwydd stigma yn ymwneud \u00e2 gwisg ysgol, bwyd neu adnoddau yn ei chael hi\u2019n anoddach cael y graddau gorau, gan gynyddu eu risg o fyw mewn tlodi pan fyddan nhw\u2019n oedolion.<\/p>\n\n\n\n \u201cDylai\u2019r camau a gymerir i fynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi canolbwyntio ar feysydd fel y rhain sydd, ochr yn ochr ag ymyriadau eraill fel buddsoddi mewn cenhedlaeth newydd o dai cymdeithasol a gwella mynediad at ofal plant, yn gallu helpu i newid y sefyllfa tlodi yn sylweddol a lleihau ei stigma.\u201d<\/p>\n\n\n\n Mae\u2019r arolwg yn rhan o raglen waith ehangach y mae Canolfan Polisi Cyhoeddus Cymru yn ymgymryd \u00e2 hi, i helpu gwasanaethau cyhoeddus yng Nghymru i ddeall a mynd i\u2019r afael \u00e2 stigma tlodi yn well \u2013 i leihau, yn hytrach nag achosi stigma wrth greu polis\u00efau a gwasanaethau. Mae hyn yn cynnwys partneriaeth \u00e2 Chyngor Abertawe ac aelodau Comisiwn Gwirionedd Tlodi Abertawe i nodi beth sy'n gweithio i fynd i'r afael \u00e2 stigma tlodi ar lefel leol a sicrhau bod profiad bywyd yn rhan allweddol o'r dysgu.<\/p>\n\n\n\n Mae\u2019r Ganolfan hefyd wedi sefydlu Rhwydwaith Deall Stigma Tlodi sy'n cynnwys ystod eang o gyfranogwyr gan gynnwys llunwyr polis\u00efau, ymarferwyr, arbenigwyr-drwy-brofiad ac academyddion, ac mae ar fin comisiynu Adolygiad Tystiolaeth Cyflym o'r mater.<\/p>\n\n\n\n Dywedodd Karen Berrell, Comisiynydd Gwirionedd Tlodi Abertawe, <\/strong>\u201cMae stigma tlodi yn cael effaith negyddol ar y potensial sy\u2019n bodoli ar draws ein cymunedau. Fel rhywun sydd \u00e2 phrofiad byw fy hun, rwy\u2019n credu ei bod yn eithriadol o bwysig bod ein gwneuthurwyr polisi a\u2019n cyrff cyhoeddus yn deall effaith stigma tlodi er mwyn iddyn nhw allu mynd i\u2019r afael ag ef.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cMae angen i ni newid yr agweddau niweidiol sy\u2019n gwneud i bobl deimlo eu bod yn methu. Nid canlyniad dewisiadau gwael mewn bywyd yw tlodi a stigma tlodi, ond dewisiadau a wneir ar lefelau uchaf ein systemau gwleidyddol sy\u2019n golygu nad oes gan bobl ddigon o arian i fyw arno a\u2019u bod yn cael eu hallg\u00e1u\u2019n gymdeithasol.\u201d<\/p>\n\n\n\n Dywedodd Alyson Anthony, Aelod Cabinet Cyngor Abertawe dros Lesiant:<\/strong> \u201cRydyn ni\u2019n awyddus i ddeall yn well beth yw r\u00f4l stigma fel rhwystr rhag i\u2019n trigolion gael mynediad at wasanaethau a buddion a chyfranogi cymunedol, a bydd ein partneriaeth \u00e2\u2019r Ganolfan a Chomisiynwyr Gwirionedd Tlodi Abertawe yn helpu i lywio Strategaeth Trechu Tlodi Cyngor Abertawe.\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n *Mae stigma personol yn cyfeirio at brofiadau unigolion o gael eu barnu\u2019n negyddol, eu hallg\u00e1u, neu eu trin yn annheg gan eraill am eu bod yn byw ar incwm isel.<\/p>\n\n\n\n Mae stigma canfyddedig yn cyfeirio at gred unigolion bod pobl sy\u2019n byw ar incwm isel yn cael eu trin yn annheg gan wasanaethau cyhoeddus, y sawl sy\u2019n gwneud penderfyniadau, a sefydliadau fel y cyfryngau.<\/p>\n\n\n\n DARLLENWCH YR ADRODDIAD LLAWN<\/a><\/p>\n\n\n\n DARLLENWCH BRIFF POLISI<\/a><\/p>\n\n\n\n DARLLENWCH flog Sefydliad Bevan<\/a><\/p>\n\n\n\n