{"id":14765,"date":"2022-09-27T16:00:00","date_gmt":"2022-09-27T16:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/wcpporguk.cf.ac.uk\/news\/ymateb-hirdymor-yn-hanfodol-er-mwyn-trechu-tlodi-yng-nghymru-yn-ol-casgliad-adolygiad\/"},"modified":"2025-02-20T16:00:21","modified_gmt":"2025-02-20T16:00:21","slug":"ymateb-hirdymor-yn-hanfodol-er-mwyn-trechu-tlodi-yng-nghymru-yn-ol-casgliad-adolygiad","status":"publish","type":"news","link":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/news\/ymateb-hirdymor-yn-hanfodol-er-mwyn-trechu-tlodi-yng-nghymru-yn-ol-casgliad-adolygiad\/","title":{"rendered":"Ymateb hirdymor yn hanfodol er mwyn trechu tlodi yng Nghymru, yn \u00f4l casgliad adolygiad"},"content":{"rendered":"<p>Mae angen gweithredu parhaus wedi\u2019i gydlynu er mwyn mynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi yng Nghymru, yn \u00f4l academyddion o Brifysgol Caerdydd.<\/p>\n<p>Mae adolygiad sylweddol 18-adroddiad o hyd gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP), a gynhaliwyd mewn partneriaeth \u00e2\u2019r Ganolfan Dadansoddi Allg\u00e1u Cymdeithasol (CASE) yn Ysgol Economeg a Gwyddor Gwleidyddol Llundain a\u2019r Sefydliad Polis\u00efau Newydd (NPI), yn gronfa sylweddol o dystiolaeth ar gyfer llunwyr polis\u00efau wrth iddynt ystyried sut i helpu'r rhai sy'n cael trafferth cael dau ben llinyn ynghyd. Comisiynwyd y gwaith gan Lywodraeth Cymru.<\/p>\n<p>Mae\u2019r adolygiad yn amlygu sut mae\u2019r argyfwng costau byw presennol \u2013 gyda chynnydd diweddar mewn chwyddiant a chostau ynni \u2013 wedi dyfnhau heriau hirsefydlog yng Nghymru, lle mae bron i un o bob pedwar o bobl yn byw mewn tlodi; sefyllfa sydd wedi newid fawr ddim dros y ddau ddegawd diwethaf.<\/p>\n<p>Mae angen ymateb sector cyhoeddus cyfan, medd yr ymchwilwyr, ac mae gan Lywodraeth Cymru ran hanfodol i'w chwarae o ran cefnogi a herio partneriaid i gyflawni.<\/p>\n<p>Trwy ddefnyddio barn arbenigwyr, yn ogystal \u00e2 phrofiadau bywyd y rhai sy\u2019n byw mewn tlodi yng Nghymru a hynny drwy gyfrwng grwpiau ffocws, mae\u2019r adolygiad yn awgrymu pedwar maes allweddol y gallai Llywodraeth Cymru ganolbwyntio arnynt gan roi ymateb Cymru gyfan ar waith:<\/p>\n<ul>\n<li>Dod o hyd i ffyrdd effeithiol o <strong>leihau costau a chynyddu incwm<\/strong> i sicrhau bod anghenion sylfaenol aelwydydd yn cael eu diwallu bob amser.<\/li>\n<\/ul>\n<p><em>\u201cMae'n rhaid i chi ddewis pa un ... ydw i'n talu am y nwy a'r trydan? A ddylwn i fynd i ragor o ddyled er mwyn i ni allu bwyta?\u201d<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>Cefnogi <strong>'llwybrau' tymor hwy allan o dlodi <\/strong>trwy fynediad at waith sy'n talu'n well, trwy ofal plant a thrafnidiaeth hyblyg a fforddiadwy a chyfranogiad ehangach yn economaidd-gymdeithasol.<\/li>\n<\/ul>\n<p><em>\u201c[Rydych chi] yn cyrraedd canol eich tridegau a dydy pethau ddim yn well arnoch chi na phan oeddech chi'n gwylio'ch rhieni yn yr un sefyllfa.\u201d<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>Creu <strong>amgylchedd sy\u2019n galluogi <\/strong>drwy fynd i\u2019r afael \u00e2 rhwystrau megis diffyg tai o safon, seilwaith priodol, a mannau gwyrdd i wella ansawdd bywyd.<\/li>\n<\/ul>\n<p><em>\u201c\u2026roedd taith a gymerai hanner awr yn y car yn debycach i ddwy awr ar y bws, gyda\u2019r opsiwn cynharaf yn cyrraedd y ddinas bron i hanner awr yn hwyrach nag y mae llawer o gyflogwyr yn disgwyl ichi fod yn y gwaith.\u201d<\/em><\/p>\n<ul>\n<li>Mynd i\u2019r afael <strong>\u00e2\u2019r llwyth meddyliol ac effeithiau iechyd meddwl<\/strong> y mae tlodi\u2019n ei achosi drwy fynd i\u2019r afael \u00e2\u2019r baich emosiynol a seicolegol sy\u2019n cael ei gario gan y rhai sy\u2019n byw mewn tlodi ac allg\u00e1u cymdeithasol, a hynny drwy herio stigma a hyrwyddo parch ac urddas i bawb.<\/li>\n<\/ul>\n<p><em>\u201cMae'n gylch dieflig oherwydd, byddwch chi bob amser yn poeni am un peth neu'r llall. Mae fy mab yn poeni'n fawr \u2013 \u2018sut ydw i'n mynd i ymdopi, mam? \u2019\"<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dywedodd Dan Bristow, Cyfarwyddwr Polisi ac Ymarfer WCPP: \u201cMae sylw wedi\u2019i ganolbwyntio, yn gwbl briodol, ar yr ymateb i\u2019r argyfwng ynni uniongyrchol, ond nawr yw\u2019r amser i ddechrau cynllunio ar gyfer yr ymateb dros y tymor canolig a\u2019r tymor hwy hefyd.<\/p>\n<p>Mae'r sefyllfa sy'n esblygu'n barhaus oherwydd pandemig y Coronafeirws, argyfwng costau byw, rhyfel yn Wcr\u00e1in a goblygiadau newidiadau i gyllidebau Llywodraeth y Deyrnas Unedig a Llywodraeth Cymru, yn ogystal \u00e2 ffactorau eraill, yn tynnu sylw at yr angen am ddull deinamig o fynd i'r afael \u00e2 thlodi yng Nghymru.<\/p>\n<p>\u201cWedi dweud hynny, mae ein gwaith yn dangos nad oes ateb hawdd, dim ond y gwaith caled o arwain ymateb sector cyhoeddus cyfan, a ffocws di-baid ar gyflawni.\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Wrth groesawu'r adolygiad, dywedodd Jane Hutt, y Gweinidog dros Gyfiawnder Cymdeithasol:<\/p>\n<p>\u201cMae'n hanfodol bwysig ein bod yn mynd ati yn y tymor hir i fynd i'r afael \u00e2 thlodi a\u2019r ffactorau sylfaenol sy\u2019n ei achosi. Ni ellir ac ni ddylai gael ei ystyried hyn fel problem ar ei phen ei hun, a dyna pam mae Llywodraeth Cymru wedi bod yn gweithio'n ddiflino i sicrhau bod pob rhan o\u2019r Llywodraeth yn anelu at yr un nod i fynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi yng Nghymru.<\/p>\n<p>\u201cEleni yn unig, bydd Llywodraeth Cymru yn gwario \u00a31.6bn ar gynlluniau sy'n targedu\u2019r argyfwng costau byw a rhaglenni sy'n rhoi arian yn \u00f4l ym mhocedi pobl.<\/p>\n<p>\u201cCynlluniau fel y Cynllun Gostyngiadau yn Nhreth y Cyngor, presgripsiynau am ddim, y Lwfans Cynhaliaeth Addysg, teithio am ddim ar fysiau i bobl dros 60 oed, brecwast am ddim mewn ysgolion cynradd, cyflwyno prydau ysgol am ddim i ddisgyblion oedran cynradd, y cynllun mwyaf hael i roi cymorth i fyfyrwyr yn ogystal \u00e2 chymorth gofal plant wedi'i ariannu i deuluoedd mewn perthynas \u00e2 chostau diwrnod ysgol.\u201d<\/p>\n<p>Yn rhan o\u2019r adolygiad mae:<\/p>\n<ul>\n<li>dadansoddiad o natur a chyflwr tlodi ac allg\u00e1u cymdeithasol yng Nghymru;<\/li>\n<li>trosolwg o'r hyn sy'n gwneud strategaeth effeithiol o ran trechu tlodi ac;<\/li>\n<li>adolygiad o dystiolaeth ryngwladol ynghylch ymyriadau effeithiol sy'n mynd i'r afael \u00e2 12 agwedd wahanol ar dlodi gan gynnwys ansicrwydd bwyd, tlodi tanwydd a dyled cartrefi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Darllenwch yr adroddiadau, <a href=\"https:\/\/www.wcpp.org.uk\/cy\/prosiect\/tlodi-ac-allgau-cymdeithasol-adolygiad\/\"><strong>Tlodi ac Allg\u00e1u Cymdeithasol<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mae angen gweithredu parhaus wedi\u2019i gydlynu er mwyn mynd i\u2019r afael \u00e2 thlodi yng Nghymru, yn \u00f4l academyddion o Brifysgol Caerdydd. Mae adolygiad sylweddol 18-adroddiad o hyd gan Ganolfan Polisi Cyhoeddus Cymru (WCPP), a gynhaliwyd mewn partneriaeth \u00e2\u2019r Ganolfan Dadansoddi Allg\u00e1u Cymdeithasol (CASE) yn Ysgol Economeg a Gwyddor Gwleidyddol Llundain a\u2019r Sefydliad Polis\u00efau Newydd (NPI), [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12970,"template":"","categories":[18],"tags":[146],"research-and-impact":[],"class_list":["post-14765","news","type-news","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-taclo-anghydraddoldebau","tag-tlodi-allgau-cymdeithasol"],"meta_box":{"project":"","lead_author":"","authors":[],"image":[{"width":744,"height":418,"file":"food-bank-smaller.jpg","filesize":515191,"sizes":{"medium":{"file":"food-bank-smaller-744x480.jpg","width":744,"height":480,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":63013,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-744x480.jpg"},"large":{"file":"food-bank-smaller-1200x773.jpg","width":1200,"height":773,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":133150,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-1200x773.jpg"},"thumbnail":{"file":"food-bank-smaller-744x418.jpg","width":744,"height":418,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":55654,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-744x418.jpg"},"medium_large":{"file":"food-bank-smaller-768x495.jpg","width":768,"height":495,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":65561,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-768x495.jpg"},"1536x1536":{"file":"food-bank-smaller-1536x990.jpg","width":1536,"height":990,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":196526,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-1536x990.jpg"},"reykjavik-intro":{"file":"food-bank-smaller-1920x1080.jpg","width":1920,"height":1080,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":253952,"url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-1920x1080.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]},"ID":"12970","name":"food-bank-smaller.jpg","path":"\/infotree\/sites\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller.jpg","url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-744x418.jpg","full_url":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller.jpg","title":"food-bank-smaller.jpg","caption":"","description":"","alt":"","srcset":"https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-744x418.jpg 744w, https:\/\/wcpp.org.uk\/wp-content\/uploads\/food-bank-smaller-1920x1080.jpg 1920w"}],"files":[],"disable_related_content":"0"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news\/14765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news"}],"about":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/news"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/news\/14765\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12970"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14765"},{"taxonomy":"research-and-impact","embeddable":true,"href":"https:\/\/wcpp.org.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/research-and-impact?post=14765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}